Kompletacja zamówień to istotny proces w logistyce magazynowej, wpływający na szybkość realizacji i dokładność dostaw.
Kompletacja zamówień to zbieranie towaru z lokalizacji magazynowych tak, żeby powstała dokładnie ta przesyłka, którą zamówił klient. Ta strona opisuje cały proces: od chwili, gdy zamówienie trafia do systemu, do wydania paczki przewoźnikowi. Elementy, które mają osobne strony, omawiamy w skrócie i odsyłamy do nich, a tutaj pokazujemy, jak łączą się ze sobą. W polskich magazynach kompletację nazywa się też komisjonowaniem, a to hasło omawia strona o komisjonowaniu towarów.
Jak przebiega kompletacja zamówień w magazynie?
Zamówienie przechodzi przez sześć etapów, a każdy z nich kończy się potwierdzeniem w systemie. Dwa pierwsze odbywają się w programie, a cztery kolejne na hali: przy regałach, na stanowisku pakowania i na rampie wysyłkowej. Dzięki temu kierownik w każdej chwili widzi, na którym etapie jest zamówienie.
Od zamówienia do listy kompletacyjnej
Zamówienie przychodzi z systemu ERP albo z portalu partnera. W Studio WMS.net powstaje z niego zlecenie wydania ZWZ, czyli dokument planistyczny z kontrahentem i terminem realizacji. Opcjonalnie wpisuje się w nim odbiorcę i przewoźnika, a pole wysokiego priorytetu oznacza zlecenia pilne. Pozycje dodaje się wyszukiwarką asortymentu, wpisując ilość. Gdy magazyn zaczyna kompletację, system wystawia na podstawie ZWZ dokument WZ, a wydanie pilne bez wcześniejszego zlecenia rejestruje dokument WZB. Różnicę między tymi dokumentami opisują strony o dokumentach WZ i o wydaniu z magazynu.
Z zatwierdzonych zleceń powstaje lista kompletacyjna, czyli zestawienie pozycji do zebrania z lokalizacją i ilością przy każdej. Kolejność pozycji odpowiada kolejności lokalizacji w hali, więc magazynier nie zawraca. O tym, które zlecenie trafia na listę wcześniej, decydują priorytety, które opisuje strona o kolejności kompletacji. Lista wydań pokazuje status każdego dokumentu: od oczekującego na kompletację, przez skompletowany, po wydany i zamknięty.
Zbieranie towaru z regałów
Magazynier otwiera listę na terminalu mobilnym albo odbiera wydruk i idzie wzdłuż regałów według kolejności wskazanej przez system WMS. Zebrane sztuki odkłada do pojemnika transportowego lub na wózek kompletacyjny. Skan kodów kreskowych potwierdza, że towar pochodzi z właściwego miejsca, a zasady oznaczeń opisuje strona o kodach kreskowych. Przy każdej pozycji na terminalu z Androidem powtarzają się cztery czynności:
- Skan lokalizacji - kod miejsca musi zgadzać się z lokalizacją z listy.
- Skan towaru - potwierdza właściwy artykuł, a przy partiach także właściwą partię.
- Ilość - wartość niższa niż na liście otwiera procedurę braku.
- Następna pozycja - terminal pokazuje kolejne miejsce, a po ostatniej zbiór jedzie do pakowania.
Każde potwierdzenie aktualizuje stan magazynowy na bieżąco, więc kierownik widzi postęp zlecenia, zanim zbiór trafi do strefy pakowania. Pełną ścieżkę zbierania opisuje strona o programie do kompletacji.
Transport wewnętrzny łączy strefy magazynu. Wózki i przenośniki taśmowe przemieszczają towar między regałami a strefą pakowania. Systemy automatycznej identyfikacji rejestrują, gdzie towar się znajduje. Przenośniki rolkowe i sortery przyspieszają kompletację przy dużym wolumenie zamówień.
Kontrola i pakowanie przed wysyłką
Zebrany towar trafia na stanowisko pakowania, gdzie pracownik porównuje go z zamówieniem. System WMS weryfikuje kompletność na podstawie skanów kodów kreskowych, a magazynier sprawdza dodatkowo stan opakowań i oznakowanie produktów. Po zamknięciu paczki powstaje etykieta przewoźnika, a dokument WZ zamyka się zgodnie ze stanem faktycznym. Skan pozycji i kontrolę masy opisuje strona o pakowaniu i kontroli wysyłki.
Jakie są metody kompletacji zamówień?
W praktyce magazynowej stosuje się kilka podstawowych strategii kompletacji, które różnią się organizacją pracy i zastosowaniem. Tabela zestawia cztery z nich: pojedynczą, strefową, falową i klastrową.
| Strategia kompletacji | Jak działa | Najlepiej sprawdza się przy | Zaleta | Ograniczenie |
|---|---|---|---|---|
| Kompletacja pojedyncza (dyskretna) | Jeden pracownik realizuje jedno zamówienie od początku do końca | Małej liczbie zamówień dziennie, dużym zróżnicowaniu asortymentu | Towar z różnych zleceń się nie miesza | Te same regały odwiedza się wiele razy w ciągu zmiany |
| Kompletacja strefowa | Magazyn podzielony na strefy, każdy pracownik obsługuje tylko swoją strefę | Dużych magazynach z wyraźnym podziałem przestrzennym | Krótsza droga w dużej hali | Tempo zamówienia wyznacza najwolniejsza strefa |
| Kompletacja falowa | Zamówienia grupowane w "fale" i realizowane w oknach czasowych zsynchronizowanych z wysyłką | Dużym wolumenie zamówień z ustalonymi harmonogramami wysyłek | Zlecenia wychodzą razem, przed odjazdem przewoźnika | Zlecenie, które wpadnie po zamknięciu fali, czeka na następną |
| Kompletacja klastrowa (wsadowa) | Jeden pracownik zbiera jednocześnie produkty do kilku zamówień w jednym przejściu | Dużej liczbie małych zamówień o powtarzalnym asortymencie, np. e-commerce | Mniej podejść do tych samych lokalizacji | Pomyłka przy przypisaniu sztuk do zamówienia wychodzi dopiero na pakowaniu |
Kompletacja pojedyncza jest najprostsza: jedna lista, jeden magazynier, jedno zlecenie. Sprawdza się przy dużych gabarytach, które i tak jadą osobno, oraz przy zleceniach wymagających szczególnej uwagi. Gdy zleceń przybywa, te same regały odwiedza się wiele razy w ciągu zmiany.
Kompletacja zbiorcza i klastrowa skracają drogę kosztem rozdzielania towaru. W wariancie zbiorczym (batch) system sumuje ilość danej pozycji z kilku zamówień, magazynier zbiera ją raz, a sztuki rozdziela się na zamówienia na stanowisku sortowania. W wariancie klastrowym zbiera się od razu do osobnych pojemników na wózku, po jednym na zamówienie. Przykład ilustracyjny: dziesięć zamówień po dwie pozycje daje dwadzieścia linii, a jeśli dotyczą one tylko czterech lokalizacji, kompletacja zbiorcza wymaga czterech zatrzymań zamiast dwudziestu. Dla sklepu internetowego to zwykle pierwszy wybór, bo zamówienia są krótkie, a asortyment się powtarza, co opisuje strona o e-commerce i WMS.
Kompletacja strefowa dzieli halę na obszary, a każdy magazynier odpowiada za swój. Pojemnik z zamówieniem przechodzi ze strefy do strefy albo każda strefa zbiera swój fragment równolegle, a na końcu fragmenty się łączy. Taki podział jest naturalny, gdy towary mają różne warunki przechowywania, na przykład chłodnię i regały wysokie. Strefy w programie opisuje strona o strefie kompletacji.
Kompletacja falowa wydaje do zbierania paczkę zleceń w jednym oknie czasowym, które kończy się przed odjazdem przewoźnika. Fala porządkuje pracę magazynu wokół godzin wysyłek, ale wymaga dyscypliny: zlecenie spóźnione o chwilę czeka na następną falę.
Metody da się łączyć, na przykład falę zbiera się często zbiorczo. O wyborze decyduje profil zamówień: inaczej zbiera się trzy pozycje dla sklepu internetowego, a inaczej paletę dla hurtowni. Sposób prowadzenia magazyniera porównuje strona o systemach kompletacji, kolejność odwiedzania lokalizacji w alejce opisuje strona o metodach tras kompletacji, a dobór strategii w systemie WMS omawia strona o strategii komisjonowania.
Jak system WMS wspiera kompletację zamówień?
Systemy magazynowe wspierają kompletację, zapewniając narzędzia do optymalizacji i automatyzacji procesów. Przy wielu małych zamówieniach wskaźniki świetlne i ściana sortująca skracają trasy, co opisuje strona o pick-to-light i put-to-wall. Magazynier może też dostawać polecenia w słuchawkach, jak pokazuje strona o kompletacji głosowej.
System WMS pozwala na automatyczne generowanie zadań dla pracowników magazynu, optymalizując trasy kompletacyjne. Dzięki temu pracownicy minimalizują czas spędzony na poszukiwaniu produktów, co przekłada się na krótszy czas realizacji zamówień.
Najwięcej czasu zbieracza zajmuje zwykle przemieszczanie się między lokalizacjami, więc kolejność pozycji na liście waży więcej niż tempo marszu. W Studio WMS.net każde miejsce ma kod kreskowy, a skan lokalizacji zastępuje ocenę na oko. Przy kompletacji kilku zamówień naraz stan zapasu pozostaje spójny, bo każde pobranie jest potwierdzane osobno.
Co zrobić, gdy w lokalizacji brakuje towaru?
Brak towaru w lokalizacji zdarza się regularnie. Magazynier zgłasza ilość faktycznie znalezioną, a różnica zostaje w zapisie zlecenia. Potem odpowiedzialna osoba decyduje, czy dobrać towar z innej lokalizacji, czy zrealizować zamówienie częściowo. Zamiennik to inny indeks, więc wymaga zgody handlowca albo klienta, a magazynier nie zmienia go sam. Rozbieżności porządkuje inwentaryzacja w programie WMS, a pustym lokalizacjom zapobiega uzupełnianie strefy kompletacji.
Która partia trafia na listę?
Strategia mówi, kto i jak zbiera, a reguła partii mówi, skąd. Przy FIFO lista wskazuje partię przyjętą najwcześniej, a przy FEFO tę, której termin ważności upływa pierwszy. Dla żywności i kosmetyków bezpieczniejsze jest FEFO. Reguła jest tak dobra, jak daty wpisane przy przyjęciu, bo partia bez terminu wymyka się z kolejności. Zasady zapisu partii opisuje strona o partiach produkcyjnych i datach ważności.
Z jakich narzędzi korzysta kompletacja?
Cztery pozycje poniżej opisują narzędzia i rozwiązania, które wspierają kompletację:
- Kompletacja zleceń w magazynach wysokiego składowania oferuje rozwiązania umożliwiające optymalizację procesu zbierania towarów. Dzięki temu można zwiększyć dokładność i efektywność pracy.
- Operacje transportowe wspierają procesy kompletacyjne poprzez automatyzację przepływu towarów w magazynie. Usprawniają one przygotowanie zamówień do wysyłki.
- Kolektor danych to narzędzie wykorzystywane w procesie kompletacji, które umożliwia szybkie i precyzyjne skanowanie produktów oraz ich przypisywanie do zamówień.
- System WMS.net wspiera kompletację zamówień poprzez zaawansowane funkcje zarządzania magazynem. Umożliwia bieżące śledzenie statusu zleceń i optymalizację tras zbierania towarów.
Program do kompletacji to rozwiązanie stworzone z myślą o przyspieszeniu procesu kompletowania zamówień. Oferuje funkcje automatyzacji i raportowania postępów, a strona opisuje też strategie zbierania i kontrolę po pakowaniu.
Skąd zamówienie trafia do systemu magazynowego?
Oprogramowanie w magazynie to systemy informatyczne, które pomagają zarządzać przyjęciami, składowaniem, kompletacją i wydaniem towarów. Dzięki nim przedsiębiorstwo śledzi zapasy i monitoruje przepływ towarów. Więcej informacji na temat oprogramowania w magazynie dostępnych jest w artykule oprogramowanie w magazynie. Jak system obsługuje zamówienia, pokazuje strona system do obsługi zamówień w magazynie.
Zlecenia wydania mogą pochodzić z systemu ERP. Studio WMS.net wymienia z ERP kartoteki towarowe i dokumenty: w trybie OffLine przez tabele pośrednie w bazie SQL, a w trybie OnLine przez WebService. Zatwierdzony dokument może wrócić do ERP jako informacja o wydaniu, więc oba systemy opisują to samo zdarzenie. Dwa tryby wymiany opisuje strona o integracji z systemem ERP, a podział ról między systemami strona WMS a ERP.
Jakie błędy zdarzają się przy kompletacji i ile kosztują?
Pomyłka przy kompletacji zostaje w paczce do chwili, gdy ktoś ją zauważy: pakujący albo odbiorca. Im później, tym drożej. Tabela zestawia pięć typowych błędów z kontrolą, która je wychwytuje. Błędy zbierania i pakowania opisuje też strona o procesie kompletacji.
| Błąd | Najczęstsza przyczyna | Skutek u odbiorcy | Co go wychwytuje |
|---|---|---|---|
| Brak sztuki | Pominięty skan albo pobranie mniejszej ilości | Niekompletna paczka i reklamacja | Skan pozycji przy pakowaniu oraz waga |
| Sztuka dodatkowa | Pobranie ponad zamówioną ilość | Strata towaru i korekta wydania | Skan pozycji, który odrzuca nadmiar, oraz waga |
| Zamiana indeksu | Podobne opakowania leżą obok siebie na półce | Zły towar u klienta | Skan każdej sztuki; waga tylko przy różnicy mas |
| Zła partia lub data ważności | Niedokładne sprawdzanie partii albo brak daty wpisanej przy przyjęciu | Wysyłka towaru o krótszym terminie | Skan partii przy zbieraniu i pakowaniu |
| Etykieta od innego zlecenia | Pomylone kartony na stanowisku pakowania | Paczka jedzie do niewłaściwego odbiorcy | Skan etykiety i powiązanie kartonu z dokumentem WZ |
Koszt błędu rośnie z każdym etapem. Wychwycony na stanowisku pakowania kosztuje minutę pracy, a po wydaniu kończy się reklamacją i zwrotem. Przykład ilustracyjny: magazyn wydaje 300 zamówień dziennie, a błąd trafia do jednego zamówienia na sto. To trzy błędne paczki dziennie, czyli około sześćdziesięciu w miesiącu o dwudziestu dniach roboczych, a każda wymaga dosyłki lub zwrotu. Liczby są założeniem do rachunku, a nie wynikiem z wdrożenia.
Skan i waga mają własne ślepe pola: skan nie rozróżni dwóch sztuk z różnych partii, a waga nie zauważy zamiany towarów o zbliżonej masie. Dlatego kontrole się łączy, zamiast wybierać jedną. Gdy brakuje sztuki, bo magazynier pobrał ją z innego miejsca niż wskazane, korekta musi przejść przez dokument, a nie przez ręczne poprawienie ilości. Zasady takiej ewidencji opisują strony o stanach magazynowych i kontroli zapasów.
Jak mierzyć jakość i tempo kompletacji?
Kompletację ocenia się w dwóch wymiarach: jak szybko i jak dokładnie. Cztery wskaźniki wystarczą, żeby zobaczyć obie strony:
- Produktywność - linie albo sztuki zebrane na roboczogodzinę. Licznik jest w dokumentach, bo pozycje przypisuje się do użytkownika.
- Czas kompletacji - czas od startu do zamknięcia zlecenia ZWZ. W WMS to szacunek, bo cykl dokumentu obejmuje też oczekiwanie na wolnego magazyniera.
- Błędy wydań - udział linii wydanych z błędnym towarem lub ilością. Bez rejestru reklamacji z przyczyną wskaźnik nie ma źródła.
- OTIF wysyłki - udział zleceń wydanych w terminie i w pełnej ilości, liczony do rampy.
Czasy porównuje się tylko między podobnymi zleceniami, bo zlecenie z jedną linią i z czterdziestoma nie mają wspólnej miary. Prostym miernikiem jakości jest liczba korekt na stanowisku pakowania w stosunku do liczby spakowanych zleceń. Definicje i wzory wszystkich wskaźników zebrano na stronie o KPI magazynu.
Jak układ regałów wpływa na kompletację?
Optymalizacja przestrzeni magazynowej polega na jak najlepszym wykorzystaniu dostępnej powierzchni przez odpowiednią organizację regałów i lokalizacji towarów. Przy kompletacji liczy się przede wszystkim to, jak daleko od strefy zbierania leży towar. Więcej na ten temat zawiera artykuł o optymalizacji przestrzeni magazynowej.
Wydajność kompletacji zależy od kilku powiązanych czynników. Towar wydawany najczęściej powinien leżeć najbliżej strefy kompletacji, a do wskazania takich indeksów służy analiza ABC i XYZ. Zapas w strefie kompletacji trzeba uzupełniać, zanim spadnie do progu minimalnego, co opisuje strona o uzupełnianiu strefy kompletacji. Standardowa konfiguracja programu wyróżnia strefę przyjęć, magazynowania, kompletacji i wydań, a adresację miejsc omawia strona o lokalizacjach w magazynie. Na stanowiskach liczą się ergonomia i oświetlenie. Normy czasowe oraz regularne szkolenia pomagają utrzymać tempo i wymieniać dobre praktyki.
Dlaczego awizacja dostaw wpływa na kompletację?
Planowanie dostaw to proces logistyczny, który zapewnia terminowe dostawy towarów do magazynu lub do klientów. Towaru, którego nie ma na lokalizacji, nie da się zebrać, więc spóźnione albo nieprzyjęte dostawy zatrzymują zlecenia wydania. Awizacja pozwala przygotować magazyn na przyjęcie, a zatwierdzony dokument PZ zwiększa stan o przyjętą ilość w konkretnej lokalizacji i partii. Systemy magazynowe wspierają planowanie przez automatyczne ustalanie harmonogramów i alokację zasobów, a dzięki integracji z systemami ERP i WMS staje się ono dokładniejsze. Więcej na ten temat można znaleźć w artykule planowanie dostaw.
Jak kompletacja wiąże się z optymalizacją logistyki?
Optymalizacja logistyki to doskonalenie działań związanych z magazynowaniem i dystrybucją towarów, aby zwiększyć efektywność operacyjną i obniżyć koszty. Kompletacja jest jednym z jej etapów: skrócenie zbierania nie pomoże, jeśli gotowe paczki czekają na kuriera. Dlatego patrzy się na cały przepływ, łącznie z magazynem wysyłkowym i firmami kurierskimi. Systemy takie jak WMS pozwalają planować i monitorować ten przepływ, co prowadzi do szybszej realizacji zamówień i mniejszych opóźnień. Więcej na ten temat można znaleźć w artykule optymalizacja logistyki.
Którą stronę o kompletacji otworzyć dalej?
Serwis ma kilka stron o kompletacji i każda zajmuje się innym wycinkiem tematu. Ta strona opisuje całość procesu, a tabela pokazuje, do czego służą pozostałe.
| Strona | Czym się zajmuje | Kiedy ją otworzyć |
|---|---|---|
| Kompletacja towarów | Zbieranie pozycji jednego zlecenia z kilku lokalizacji: FIFO i FEFO, rezerwacja, braki w lokalizacji | Gdy zlecenie sięga po towar z wielu miejsc i musisz ustalić, skąd i w jakiej kolejności go pobrać |
| Proces kompletacji | Etapy procesu od zwolnienia zlecenia do przekazania na pakowanie, role, statusy i wskaźniki | Gdy chcesz rozpisać proces na etapy i przypisać je do stanowisk |
| Komisjonowanie towarów | Pojęcie komisjonowania, jego rodzaje i różnica względem kompletacji, pakowania i wydania | Gdy w firmie używa się słowa komisjonowanie i chcesz je dopasować do procesów w systemie |
| Systemy kompletacji | Cztery sposoby prowadzenia magazyniera: papier, głos, światło i okulary AR | Gdy wybierasz technikę zbierania, a nie program |
| Program do kompletacji | Strategie zbierania w programie, ścieżka na terminalu Android, braki i kontrola po pakowaniu | Gdy chcesz zobaczyć, jak zbieranie wygląda w Studio WMS.net |
| Strategia komisjonowania | Strategie kompletacji w systemach WMS oraz zasady kolejności wydawania: FEFO, FIFO, LIFO i LEFO | Gdy dobierasz strategię do rotacji i terminów ważności towaru |
| Metody tras kompletacji | Porównanie heurystyk wyznaczania trasy w alejkach, między innymi S-shape i Largest Gap | Gdy skracasz drogę magazyniera w obrębie jednej alejki |