Jak kompletować jedną pozycję zlecenia z kilku lokalizacji w Studio WMS.net: wybór partii według FIFO lub FEFO oraz postępowanie przy braku towaru w miejscu.
Kompletacja towarów z wielu lokalizacji zaczyna się tam, gdzie jedna pozycja zlecenia nie mieści się w jednym miejscu: ten sam indeks stoi na miejscu zbiórki i w rezerwie albo leży w dwóch partiach o różnych terminach ważności. Ta strona opisuje wyłącznie ten wycinek, czyli wybór lokalizacji źródłowej i rezerwację towaru, a dalej kolejność pobrań oraz to, co dzieje się przy braku w lokalizacji. Cały przebieg zamówienia od przyjęcia do paczki opisuje strona o kompletacji zamówień, a samo słowo i jego użycie w firmach wyjaśnia strona o komisjonowaniu towarów. Pełną mapę sąsiednich stron zawiera tabela na końcu.
Czym jest kompletacja towarów z wielu lokalizacji?
Kompletacja towarów to proces polegający na zbieraniu produktów z różnych lokalizacji magazynowych w celu skompletowania zamówienia na podstawie zapotrzebowania klienta. W systemie magazynowym kompletacja może być realizowana ręcznie albo za pomocą rozwiązań automatycznych, a o tym, skąd dokładnie wziąć każdą sztukę, decyduje system WMS. Dobrze zorganizowana kompletacja skraca czas realizacji zamówień i zmniejsza ryzyko błędów w procesie magazynowym.
Gdy każdy indeks ma jedną lokalizację, sprawa jest prosta: lista wskazuje miejsce, a magazynier pobiera towar. Komplikacje zaczynają się przy zapasie rozproszonym. Ten sam indeks stoi na miejscu zbiórki i na paletach w rezerwie, a w każdym z tych miejsc może leżeć inna partia z innym terminem ważności. Zamówienie na 30 sztuk bywa więc kompletowane z trzech adresów naraz. System musi wtedy rozstrzygnąć cztery sprawy:
- Skąd brać - która lokalizacja i która partia mają pierwszeństwo.
- Co zarezerwować - ile i kiedy odjąć od stanu dostępnego, żeby inne zlecenie nie wzięło tego samego towaru.
- W jakiej kolejności zbierać - tak, żeby magazynier nie wracał do tych samych alejek.
- Co zrobić z brakiem - gdy w wybranym miejscu leży mniej, niż pokazuje zapis.
Schemat poniżej pokazuje jedną pozycję zlecenia rozpisaną na trzy pobrania. Liczby i adresy są ilustracyjne, a reguły działają na każdą pozycję osobno, więc zlecenie z dziesięcioma liniami przechodzi przez ten wybór dziesięć razy.
Jak zamówienie trafia do kompletacji z kilku lokalizacji?
Zamówienie przychodzi z systemu ERP albo z portalu partnera i staje się zleceniem wydania ZWZ z kontrahentem i terminem realizacji. Studio WMS.net wymienia z ERP kartoteki i dokumenty w trybie OffLine przez tabele pośrednie w bazie SQL, a w trybie OnLine przez WebService, więc zlecenia nie trzeba przepisywać. Zatwierdzony dokument może wrócić do ERP jako informacja o wydaniu.
Przy sprzedaży internetowej zamówienia są krótkie, a te same indeksy wracają w kolejnych zleceniach, więc rozproszenie zapasu ujawnia się najszybciej: miejsce zbiórki opróżnia się wiele razy w ciągu dnia i trzeba je dopełniać z rezerwy. Sklep sprzedaje stan dostępny, a nie fizyczny, dlatego rezerwacja z chwili zatwierdzenia zlecenia chroni przed sprzedaniem tej samej sztuki dwa razy. Magazynier dostaje listę na terminalu z Androidem, a każde potwierdzenie pobrania aktualizuje stan magazynowy na bieżąco. Specyfikę takiej sprzedaży omawia strona o e-commerce w programie magazynowym.
Skąd system bierze towar do jednej pozycji zlecenia?
Wybór źródła opiera się na stanie w lokalizacjach. W Studio WMS.net podgląd miejsca składowania pokazuje dane lokalizacji oraz tabelę zapasów, w której przy każdym wierszu stoją numer partii i termin ważności. Zrzut poniżej pokazuje, że w jednej lokalizacji leżą obok siebie różne indeksy w różnych partiach. Ten sam indeks może jednocześnie stać w kilku takich miejscach, a porównanie tych tabel rozstrzyga, skąd wziąć każdą sztukę zlecenia.
Kryteria wyboru mają stałą kolejność. Jeśli zlecenie wskazuje partię albo termin ważności, system bierze dokładnie ten towar. Jeśli nie wskazuje, system dobiera go sam: według FEFO, czyli najkrótszego terminu ważności, gdy produkt ma termin, albo według FIFO, czyli najwcześniejszej daty wejścia na magazyn, gdy terminu nie ma. Awizo wydania pozwala kontrahentowi wybrać regułę wprost: według kolejności przyjęcia (FIFO lub LIFO) albo według daty ważności lub numeru partii, co opisuje strona o wydaniu z magazynu. Tabela zestawia reguły, które spotyka się przy kompletacji z wielu lokalizacji.
| Reguła | Co wskazuje jako pierwsze | Kiedy ją stosować | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| FIFO | Towar, który wszedł na magazyn najwcześniej | Towar bez terminu ważności | Liczy się data przyjęcia, a nie data produkcji |
| FEFO | Partię o najkrótszym terminie ważności | Towary z terminem ważności, na przykład żywność | Partia bez terminu wpisanego przy przyjęciu wypada z kolejności |
| Wskazana partia lub termin | Dokładnie ten towar, który wskazało zlecenie | Odbiorca wymaga konkretnej partii | Gdy partii zabraknie, pozycja zostaje niezrealizowana, a system nie podmienia jej sam |
| Minimalna przydatność odbiorcy | Partie, którym zostaje co najmniej wymagany procent okresu przydatności | Umowa zastrzega minimalny pozostały okres ważności | Gdy żadna partia nie spełnia wymogu, zatwierdzenie zlecenia się zatrzyma |
| Numer seryjny | Konkretną sztukę z zapisanym numerem | Elektronika i sprzęt z gwarancją | Każdy numer trzeba zeskanować przy zbieraniu, więc pobranie trwa dłużej |
| Trasa zbiórki | Najkrótszą drogę po hali | Ostatnie kryterium, gdy poprzednie nie rozstrzygają | Nie może wygrać z terminem ważności |
Odbiorca może zastrzec minimalny pozostały okres przydatności. Wymagana liczba dni to całkowity okres przydatności pomnożony przez wymagany procent i podzielony przez sto. Przykład ilustracyjny: towar o okresie przydatności 180 dni i wymogu 70 procent musi mieć w chwili dostawy co najmniej 126 dni do końca terminu. Zatwierdzenie zlecenia sprawdza też, czy żadna pozycja nie wskazuje towaru przeterminowanego, a przy problemie system pokazuje komunikat z dokładnie tą pozycją.
Reguły partii działają tylko dla towaru, który ma partię w kartotece. Kartoteka asortymentu ma pola Wymagana seria i Wymagana data ważności, a po ich zaznaczeniu program nie przyjmie towaru bez numeru i terminu. Bez tych danych FEFO nie ma z czego wybierać, bo partia bez terminu wypada z kolejności.
Obsługa partii z terminem ważności i FEFO zależy od platformy: pod taki towar wskazujemy StudioSystem ST albo RS, bo pakiet na nowszej platformie GT nie ma jeszcze pełnej obsługi, jak opisuje strona o numerze partii. Zapis partii i terminów omawia też strona o partiach produkcyjnych i datach ważności, a numery pojedynczych sztuk strona o numerach seryjnych. Etykieta GS1 widoczna na obrazie u góry tej strony niesie numer serii oraz numer SSCC palety, a skan jej kodów kreskowych potwierdza przy pobraniu, że magazynier sięgnął po właściwą paletę. Budowę etykiet opisuje strona o etykietach logistycznych GS1.
Jak rezerwacja dzieli towar między zlecenia?
Rezerwacja powstaje przy zatwierdzeniu zlecenia wydania, a nie przy pobraniu. Zmniejsza stan dostępny do sprzedaży, natomiast stan fizyczny zostaje bez zmian, bo towar nadal leży w regale. Stan maleje dopiero po zatwierdzeniu dokumentu WZ. W przykładowym procesie operatora logistycznego, który opisuje strona o przykładowym procesie magazynowym, rezerwacja ma dwa tryby, a o wyborze trybu decyduje jedno pole pozycji zlecenia: czy operator wskazał partię lub termin ważności.
| Cecha | Rezerwacja twarda | Rezerwacja miękka |
|---|---|---|
| Kiedy powstaje | Pozycja wskazuje partię albo termin ważności | Pozycja nie wskazuje żadnej cechy towaru |
| Co robi system | Odkłada dokładnie ten towar | Zmniejsza tylko widoczną dostępność |
| Kiedy zapada wybór partii i lokalizacji | Przy zatwierdzeniu zlecenia | Dopiero przy pobraniu na terminalu |
| Kto jeszcze może wziąć ten towar | Nikt, ani inne zlecenie, ani automat doboru | Inne zlecenie widzi mniejszą dostępność i nie sięgnie po ilość już zarezerwowaną |
Konkurencję o towar rozstrzyga kolejność zatwierdzenia: rezerwuje ten, kto zatwierdzi pierwszy, bo wersja robocza zlecenia niczego nie blokuje. Przykład ilustracyjny: na stanie jest 30 sztuk, a dwa zlecenia wymagają po 20. Pierwsze zatwierdzone zarezerwuje 20 sztuk, a drugie zobaczy dostępne 10 i nie przejdzie kontroli pokrycia ilościowego, więc biuro musi skrócić pozycję albo poczekać na dostawę. Opis pochodzi z przykładowego wdrożenia, a ustawienia konkretnego magazynu ustala analiza przedwdrożeniowa.
Jak ustalić kolejność pobrań z kilku lokalizacji?
Reguła partii wybiera miejsca, ale nie mówi, w jakiej kolejności magazynier ma do nich pójść. Tę kolejność ustala trasa po hali: pozycje na liście kompletacyjnej układają się według położenia lokalizacji, a nie według kolejności wpisania ich na zleceniu. Jedna pozycja zebrana z kilku adresów rozpada się więc na kilka pobrań w różnych punktach listy. W przykładowym procesie, o którym mowa wyżej, taka kolejność oznacza różnicę kilkuset metrów na jednym przejściu. Cztery zasady porządkują listę:
- Trasa wyznacza kolejność - lista idzie po lokalizacjach w hali, a termin ważności wpływa tylko na wybór miejsc.
- Pełne palety jadą osobną ścieżką - gdy zamówiona ilość odpowiada pełnej palecie lub jej wielokrotności, pobiera ją wózek bez rozbijania nośnika, a resztę zbiera magazynier sztukowy.
- Pozycja czeka na uzupełnienie niewidoczna - lista sztukowa pokazuje ją dopiero wtedy, gdy towar leży na poziomie podstawowym.
- Priorytet zlecenia wyprzedza trasę - pole priorytetu w nagłówku zlecenia decyduje o kolejności zadań na liście magazyniera, a zasady opisuje strona o kolejności kompletacji.
Pobrania z kilku lokalizacji można zbierać na jedną paletę zbiorczą. Służy do tego dokument MIX: przy każdej pozycji wskazuje się towar i miejsce pobrania, a tabela dopisuje partię i termin ważności.
Układ hali ogranicza liczbę kroków. Jeśli produkty są rozmieszczone logicznie, magazynier pokonuje krótsze dystanse, a zasady wydzielania miejsc zbiórki opisuje strona o strefie kompletacji. Pełne palety z rezerwy zdejmuje wózek widłowy, a kolejność odwiedzania alejek porównuje strona o metodach tras kompletacji. Okno kompletacji zamyka się przed odjazdem przewoźnika, a rzeczywisty czas wyjazdu transportu opisuje hasło ATD, czyli Actual Time of Departure.
Co robić, gdy w jednej z lokalizacji brakuje towaru?
Przy kompletacji z kilku miejsc brak w jednym z nich nie musi oznaczać braku w magazynie. Magazynier zgłasza ilość faktycznie znalezioną, a różnica zostaje w zapisie zlecenia. Potem odpowiedzialna osoba decyduje, czy dobrać towar z innej lokalizacji, czy zrealizować zamówienie częściowo. Pozycja bez pokrycia nie wstrzymuje reszty zlecenia, a niewydana ilość nie jest dosyłana automatycznie: o dosyłce decyduje kierownik magazynu. Tabela zestawia pięć sytuacji z decyzją i śladem w systemie.
| Sytuacja | Objaw przy pobraniu | Decyzja | Ślad w systemie |
|---|---|---|---|
| Towar leży w sąsiedniej lokalizacji | Niedobór w jednym miejscu i nadwyżka w drugim | Pobrać z sąsiedniego miejsca i rozliczyć różnicę jako przesunięcie, a nie stratę | Dokument zmiany lokalizacji ZL |
| Pusta lokalizacja zbiórki, zapas w rezerwie | Lista staje w połowie | Dobrać towar z innej lokalizacji i zgłosić potrzebę uzupełnienia | Zgłoszenie braku oraz ZL z rezerwy |
| Wskazana partia niedostępna | Pozycja z rezerwacją twardą zostaje niezrealizowana | Odbiorca lub biuro decyduje, czy przyjąć inną partię, bo system sam jej nie podmieni | Komunikat przy pozycji i zapis niepokrytej części |
| Brak w całym magazynie | Żadna lokalizacja nie pokrywa ilości | Realizacja częściowa, a o dosyłce decyduje kierownik | Niewydana ilość z przyczyną; zatwierdzenie WZ rozlicza zlecenie |
| Zamiennik zamiast brakującego indeksu | Klient lub handlowiec akceptuje inny towar | Zgoda handlowca albo klienta, bo magazynier nie zmienia indeksu sam | W pozycji WZ widać, co faktycznie wydano |
Zamiennik to inny indeks, więc dokument wydania pokazałby wtedy inny towar niż zamówiony, i dlatego wymaga zgody. Towaru, którego nie ma na lokalizacji, nie zbierze się także wtedy, gdy dostawa spóźniła się albo nie została przyjęta, a dostawy zapowiada awizacja dostaw. Korekta braku musi przejść przez dokument, a nie przez ręczne poprawienie ilości, bo inaczej rozbieżność wróci przy najbliższym spisie. Jej przyczyny wyjaśnia strona o kontroli zapasów, a rozliczenie różnic w księgach strona o inwentaryzacji magazynu.
Jak uzupełnianie wpływa na liczbę pobrań z jednej pozycji?
Im lepiej zaopatrzone miejsce zbiórki, tym rzadziej pozycja rozpada się na kilka pobrań. Gdy miejsce pokrywa całą ilość, pobranie jest jedno. Gdy nie pokrywa, reszta musi pochodzić z rezerwy albo z drugiego miejsca. Same progi min-max i ruch towaru z zapasu omawia strona o uzupełnianiu strefy kompletacji, a tutaj liczy się skutek dla zlecenia.
W przykładowym procesie próg uruchamia się, gdy wolny zapas, czyli stan strefy pomniejszony o otwarte zamówienia, spadnie do ustalonego minimum. Uzupełnienie odbywa się pełnymi paletami, a przy wyborze nośnika z wyższego poziomu system sięga po najkrótszy termin ważności i ściąga nośnik rozpoczęty w całości, żeby nie zostawiać resztek. Nową partię odkłada się w osobnej lokalizacji albo dopiero po opróżnieniu starej, bo inaczej kompletacja pobierze partię o dłuższym terminie.
Jak zwrócić niewykorzystany towar do lokalizacji?
Zwroty do lokalizacji dzielą się na dwa rodzaje o różnych dokumentach. Pierwszy to zwrot nadmiaru: magazynier pobrał więcej, niż wymaga pozycja, albo zlecenie skrócono po zebraniu części towaru. Niewydany towar wraca do rezerwy lub na inne miejsce zbiórki dokumentem ZL, który zmienia adres, a nie ilość. Pozycję WZ poprawia się w buforze, a po zatwierdzeniu korektą. Razem z towarem musi wrócić zapis partii i terminu ważności, dlatego tabela pozycji ZL ma kolumny z numerem partii i terminem.
Drugi rodzaj to zwrot od odbiorcy, czyli towar odesłany po wydaniu. Wraca innym dokumentem, zależnym od programu: dokumentem zwrotu Zw albo korygującym. Trafia na wydzieloną lokalizację bez prawa do wydania, a nie od razu na miejsce zbiórki, bo najpierw ktoś ocenia jego stan. Przy towarach z terminem ważności zwrot wraca na stan pod pierwotnym numerem partii. Zasady przyjęcia zwrotu opisuje strona o zwrotach w magazynie e-commerce, a rolę dokumentu zwrotu strona o dokumentach WZ.
Jakie dokumenty zostawia kompletacja z wielu lokalizacji?
Pobranie z kilku miejsc nie tworzy osobnego dokumentu dla każdej lokalizacji: zebrany towar trafia na dokument wydania, a ślad adresów zostaje w pozycjach i w historii przesunięć. Tabela pokazuje, który dokument zmienia stan, a który tylko adres.
| Dokument | Kiedy powstaje | Skutek dla stanu | Rola przy wielu lokalizacjach |
|---|---|---|---|
| ZWZ lub awizo wydania | Zatwierdzenie zlecenia wydania | Maleje stan dostępny, fizyczny bez zmian | Tu zapada rezerwacja twarda lub miękka |
| WZ bufor | Gdy magazyn zaczyna realizację | Bez zmian do akceptacji realizacji | Przy pozycji widać asortyment i lokalizację |
| ZL | Przesunięcie do strefy przyrampowej lub zwrot nadmiaru | Zmienia adres, a nie ilość | Historia pokazuje, skąd towar wyjechał |
| WZ | Zatwierdzenie wydania | Stan maleje o wydaną ilość | Zatwierdza się go po ZL i po wpisaniu kodu autoryzacji |
| WZB | Wydanie pilne bez wcześniejszego zlecenia | Stan maleje o wydaną ilość | Zamiast porównania ze zleceniem zostaje kontrola zgodności z zamówieniem klienta |
| Zw lub korekta | Zwrot od odbiorcy | Stan rośnie o zwróconą ilość | Towar wraca pod pierwotnym numerem partii |
Zebranie jednej pozycji z kilku partii ma jeszcze skutek poza magazynem. Skoro WZ zapisuje, które partie dostał odbiorca, z dokumentów da się odtworzyć drogę partii w przód, od dostawy do odbiorców. Przy wycofaniu partii to właśnie zestawienie WZ z kontrahentami i datami daje listę klientów do powiadomienia, o czym pisze strona o numerze partii. Pełną listę symboli dokumentów zbiera strona o dokumentach magazynowych. Przy towarze z numerami seryjnymi liczba zeskanowanych numerów musi równać się wydanej ilości.
Co zmienia automatyzacja w wyborze lokalizacji źródłowej?
W magazynie z regałami automatycznymi pobranie z lokalizacji wykonuje urządzenie, ale reguły partii i rezerwację zapisuje zwykle nadal WMS. System AS/RS, opisany na stronie o AS/RS, składuje i pobiera towar zautomatyzowanymi urządzeniami w regałach wysokiego składowania. W rozwiązaniu AutoStore pobieraniem zajmują się małe roboty przemieszczające się po regałach. Dla kompletacji z wielu lokalizacji z tego wynika jedno: ile adresów dotyczy pozycja i która partia ma pierwszeństwo, ustala zapis w WMS, a urządzenie wykonuje samo przeniesienie. Zakres automatyzacji z robotami opisuje strona o działaniu automatyzacji. Algorytmy uczenia maszynowego bywają stosowane do układania tras i prognoz popytu, ale ta strona ich nie opisuje, a temat robotów i algorytmów rozwija strona o robotyce w magazynie.
Którą stronę o kompletacji otworzyć dalej?
Serwis ma kilka stron o kompletacji i każda zajmuje się innym wycinkiem tematu. Ta strona dotyczy pozycji zbieranej z wielu lokalizacji, a tabela pokazuje, do czego służą pozostałe.
| Strona | Czym się zajmuje | Kiedy ją otworzyć |
|---|---|---|
| Kompletacja towarów (ta strona) | Zbieranie jednej pozycji z kilku miejsc: wybór źródła i rezerwacja towaru | Gdy zapas jednej pozycji leży w kilku miejscach |
| Kompletacja zamówień | Cały przebieg od zlecenia do paczki oraz metody kompletacji | Gdy chcesz zobaczyć proces w całości |
| Proces kompletacji | Wpływ kompletacji na pracę magazynu oraz błędy w zbieraniu i pakowaniu | Gdy szukasz źródeł pomyłek we własnym magazynie |
| Komisjonowanie towarów | Hasło komisjonowanie na tle programów magazynowych | Gdy w firmie używa się tego słowa |
| Systemy kompletacji | Sposoby prowadzenia magazyniera, od papieru po okulary AR | Gdy wybierasz technikę zbierania |
| Strefa kompletacji | Układ miejsc zbiórki i rezerwy w hali | Gdy projektujesz układ miejsc zbiórki |
| Metody tras kompletacji | Heurystyki wyznaczania trasy w alejkach | Gdy skracasz drogę magazyniera w jednej alejce |
| Partie i daty ważności | Zapis partii i terminów oraz rotacja zapasów | Gdy ustawiasz FEFO w kartotece |