Komisjonowanie towarów w programie magazynowym WMS.net

Autor: Adam Siemiątkowski, SoftwareStudio Group Sp. z o.o.

Komisjonowanie towarów to w polskich magazynach inna nazwa kompletacji, czyli zbierania towaru z lokalizacji pod konkretne zlecenie. Ta strona wyjaśnia samo pojęcie: skąd się wzięło i czym różni się od sąsiednich etapów. Pokazuje też, według czego komisjonuje się towar poza zamówieniami klientów. Przebieg całego procesu od zamówienia do paczki opisuje filar o kompletacji zamówień, więc tutaj go nie powtarzamy.

Program klasy WMS przekazuje komisjonerowi gotową listę pozycji i przyjmuje z powrotem potwierdzenia, a synchronizacja danych w czasie rzeczywistym sprawia, że stan magazynu zmienia się w chwili skanu. Dzięki temu kierownik widzi, które zlecenia są w toku, a które czekają na wolnego pracownika. Zarządzanie magazynem staje się przez to bardziej precyzyjne i mniej czasochłonne.

Sposób zbierania wpływa na koszt każdej wysyłki, dlatego komisjonowanie jest jednym z pierwszych procesów, które warto optymalizować. Elastyczność operacyjna zależy od tego, czy magazyn potrafi zmienić metodę, gdy zmienia się struktura zamówień, na przykład po wejściu na sprzedaż internetową.

Skąd wzięło się słowo komisjonowanie?

Polskie komisjonowanie pochodzi od niemieckiego słowa Kommissionierung, a to od Kommission w znaczeniu zlecenia. Po niemiecku Kommissionieren znaczy to samo, co po angielsku order picking. Niemiecka wytyczna VDI 3590 definiuje je jako zestawianie określonych ilości towaru z większego zbioru, czyli asortymentu, na podstawie zleceń (opis wytycznej). W polskich magazynach słowo przyjęło się obok rodzimej kompletacji, najczęściej w firmach współpracujących z niemieckimi kontrahentami. Pracownika, który zbiera towar, nazywa się tam komisjonerem.

W prawie handlowym komisjonowanie znaczy coś zupełnie innego. Przez umowę komisu przyjmujący zlecenie, czyli komisant, zobowiązuje się za wynagrodzeniem do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie, lecz w imieniu własnym. Reguluje to art. 765 Kodeksu cywilnego (tekst ustawy w ISAP; aktualny tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. 2026 poz. 795). Z magazynowym zbieraniem towaru łączy ją tylko brzmienie, więc w umowie z operatorem logistycznym warto zapisać, o które znaczenie chodzi.

Czym komisjonowanie różni się od kompletacji, pakowania i wydania?

Komisjonowanie i kompletacja to dwie nazwy tego samego etapu: zebrania towaru z lokalizacji pod zlecenie. Pakowanie i wydanie to etapy następne, każdy z własnym wynikiem i własnym zapisem w systemie. Część firm rozszerza słowo komisjonowanie na złożenie gotowej przesyłki, dlatego przy zamawianiu systemu lub usługi warto ustalić, od którego do którego momentu liczą się czas i odpowiedzialność komisjonera.

Komisjonowanie kończy się więc w chwili, gdy towar jest zebrany, a nie wtedy, gdy paczka jest zamknięta. Wydanie z magazynu zmniejsza stan dopiero po zatwierdzeniu dokumentu WZ, o czym więcej mówi strona o dokumentach WZ.

Według czego komisjonuje się towar?

Komisjonowanie zawsze wykonuje się pod jakieś zlecenie, a rodzaj zlecenia zmienia organizację pracy. W praktyce spotyka się trzy źródła, a schemat zestawia je obok siebie.

Komisjonowanie według zamówień klienta

To najczęstszy przypadek: jednostką zbierania jest zamówienie, a termin wynika z godziny odjazdu przewoźnika. W Studio WMS.net zamówienie staje się zleceniem wydania ZWZ, a przy wydaniu dokument WZ wiąże kontrahenta ze zleceniem i z numerem zamówienia klienta. Zbieranie pod sklep internetowy ma własne cechy, bo zamówienia są krótkie, co opisuje strona o e-commerce i WMS.

Komisjonowanie według zleceń produkcyjnych

Przy produkcji komisjonuje się surowce i komponenty na jedno zlecenie produkcyjne. Lista pozycji wynika z receptury lub listy materiałowej, a brak jednej pozycji wstrzymuje całe zlecenie, więc zbiera się komplet naraz. Liczy się tu dokładna ilość i właściwa partia surowca, a zasady jej zapisu omawia strona o numerze partii. Towar wychodzi z magazynu dokumentem RW, czyli rozchodem wewnętrznym na potrzeby własne firmy, który zmniejsza stan, ale nie kończy się fakturą.

Komisjonowanie według tras dostaw

Gdy magazyn rozwozi towar własnymi trasami, zlecenia grupuje się według trasy kierowcy, a nie według klienta. Przesyłki ładuje się w odwrotnej kolejności niż rozładunek: odbiorca z ostatniego przystanku trafia na samochód pierwszy. Wyznaczenie trasy i kolejności przystanków należy do planowania transportu, więc do magazynu trafia gotowy podział. W dokumencie WZ w Studio WMS.net są pola Odbiorca i Przewoźnik, a formularz wyszukiwania dokumentów filtruje po obu. Zasady współpracy z przewoźnikami opisuje strona o firmach kurierskich.

Jakie są rodzaje komisjonowania?

Literatura logistyczna dzieli komisjonowanie według dwóch pytań: ile etapów ma zbieranie oraz czy do towaru idzie człowiek, czy towar jedzie do człowieka. Dwa pytania dają cztery kombinacje, które pokazuje macierz.

W komisjonowaniu jednostopniowym zebrana sztuka od razu trafia do pojemnika konkretnego zamówienia. Jest proste i nie wymaga sortowania, ale przy wielu małych zamówieniach pracownik odwiedza te same lokalizacje wielokrotnie. Dwustopniowe dzieli pracę na zbiór i rozdział: najpierw zbiera się sumę ilości z kilku zamówień, a potem rozdziela sztuki. Metody zbiorcze i klastrowe omawia filar o kompletacji zamówień.

Udostępnienie statyczne to układ, w którym towar leży na lokalizacji, a komisjoner do niego idzie. Tak działa większość magazynów regałowych z listą na terminalu. W układzie dynamicznym towar dojeżdża do stanowiska, a pracownik stoi w miejscu, co wymaga automatyki, jak w opisie automatyzacji magazynu. Kolejność odwiedzania lokalizacji w alejce omawia strona o metodach tras kompletacji.

Osobny przypadek to zlecenie na paletę z kilku asortymentów. Komisjonowanie kończy się wtedy jednym dokumentem, a skład palety wynika z jego pozycji. W Studio WMS.net służy do tego dokument MIX z pozycjami do pobrania, a nośnik oznacza numer SSCC, co opisuje strona o pakowaniu i kontroli wysyłki.

Od czego zależy tempo pracy komisjonera?

Czas jednego cyklu zbierania składa się z kilku części i każdą skraca się innym sposobem. Tabela zestawia składniki czasu z tym, co na nie wpływa i co warto mierzyć w danych z programu.

Tempo i jakość pracy komisjonera opisują cztery wskaźniki. Każdy mierzy co innego, więc żaden nie wystarcza sam:

• Linie na godzinę - najczęściej używana miara tempa, bo nie zależy od liczby sztuk w linii.
• Sztuki na godzinę - przydatna przy małych gabarytach, a myląca przy zbieraniu całych palet.
• Pomyłki na tysiąc linii - jakość zbierania, liczona po kontroli na stanowisku pakowania.
• Zlecenia na godzinę - zależy od liczby linii w zleceniu, więc porównuje się tylko zlecenia podobne.

Przykład ilustracyjny: komisjoner zbiera 90 linii na godzinę, a zlecenia mają średnio 6 linii, co daje 15 zleceń na godzinę. Gdy sklep wprowadzi zestawy i średnia wzrośnie do 9 linii, ta sama osoba zrobi 10 zleceń na godzinę, choć nie zwolniła. Liczby są założeniem do rachunku, a nie wynikiem z wdrożenia. Norma ustalona bez uwzględnienia struktury zleceń jest więc krzywdząca dla pracownika albo zbyt łagodna.

Dojście skraca się przede wszystkim układem towaru: pozycje o największej rotacji powinny leżeć blisko strefy zbierania, co opisuje strona o strefie kompletacji, a do ich wskazania służy analiza ABC i XYZ. Definicje i wzory wskaźników zebrano na stronie o KPI magazynu, razem z informacją, które z nich program liczy dokładnie, a które tylko szacuje.

Skąd komisjonowanie bierze zlecenia i co wraca do ERP?

Zlecenia do komisjonowania najczęściej powstają w systemie ERP, a program magazynowy odbiera je jako zlecenia wydania. Integracja oprogramowania do zarządzania magazynem (WMS) z systemami ERP daje obu systemom ten sam obraz zasobów: ERP wie, ile towaru można obiecać klientowi, a magazyn wie, w której lokalizacji on leży. Dostęp do aktualnych danych o stanach zapasów i lokalizacji produktów pozwala podejmować decyzje o całym łańcuchu dostaw bez ręcznego uzgadniania.

Systemy WMS, takie jak WMS.net, automatyzują wiele codziennych zadań magazynowych i śledzą towar w czasie rzeczywistym. Dzięki temu procesy kompletacji i inwentaryzacji przebiegają bez przepisywania danych, a ryzyko błędów ludzkich maleje, co jest podstawą płynności pracy. Efektywne zarządzanie magazynem zaczyna się właśnie od tego, że zlecenie i wynik zbierania opisują to samo zdarzenie. Kierunek rozwoju technologii zbierania, w tym roboty i systemy automatyczne, opisuje strona o kompletacji towarów.

Jak program magazynowy wspiera komisjonera na hali?

Polski rynek oprogramowania magazynowego rozwija się od lat 90. XX wieku. Początkowo dostępne były głównie rozwiązania zagraniczne, jednak polscy producenci szybko odpowiedzieli na rosnące zapotrzebowanie. Obecnie programy często wykorzystują technologie webowe, takie jak ASP.net, co umożliwia dostęp przez przeglądarkę internetową z różnych urządzeń. Standardem w pracy mobilnej stały się aplikacje na system Android, a starsze systemy mobilne wycofano z użycia.

Współczesne programy magazynowe wspierają zarządzanie logistyką i oferują dynamiczne raportowanie oraz obsługę kodów kreskowych na terminalach mobilnych. Mogą też łączyć się z innymi systemami, na przykład z ERP czy platformami e-commerce. Dlatego wybór oprogramowania wpływa na to, jak sprawnie przebiega komisjonowanie. Ścieżkę zbierania na terminalu z Androidem opisuje strona o programie do kompletacji. Program daje dwa różne widoki pracy:

• Komisjoner dostaje listę pozycji w kolejności lokalizacji i potwierdza każde pobranie skanem.
• Kierownik widzi postęp zleceń na bieżąco oraz statusy dokumentów wydania.

Jak komisjonowanie łączy się z resztą programu do zarządzania magazynem?

Komisjonowanie korzysta z danych, które powstają w innych procesach. Towaru, którego nie ma na lokalizacji, nie da się zebrać, więc zbieranie zależy od poprawnego przyjęcia i od zarządzania dostawami. Z kolei każde zbieranie zmienia stan, który później sprawdza inwentaryzacja. Cztery powiązania widać najczęściej:

• Przyjęcie do magazynu - tworzy zapas w lokalizacji, z której później się zbiera.
• Lokalizacje w magazynie - dają adres, do którego prowadzi lista pozycji.
• Numer partii - podpowiada, którą partię zebrać jako pierwszą.
• Uzupełnianie strefy kompletacji - zapobiega pustym miejscom zbierania.

Wybierając odpowiedni program do zarządzania magazynem, firma usprawnia dostęp do informacji o stanach magazynowych. Sieci handlowe i inne przedsiębiorstwa otrzymują dzięki temu szybki wgląd w dostępne zasoby. Wiele systemów oferuje aplikacje na terminale mobilne, co ułatwia pracę w terenie i zwiększa dokładność operacji.

Na co zwrócić uwagę, wybierając program do komisjonowania?

Dobry program magazynowy pomaga efektywnie kontrolować zasoby i operacje, ale pod komisjonowanie trzeba go ocenić na konkretnych scenariuszach, a nie na liście funkcji. Wiele systemów, jak Studio WMS.net, integruje się z istniejącymi systemami ERP, co poprawia koordynację między magazynem a innymi działami firmy. Cztery pytania warto zadać dostawcy na pokazie:

• Czy lista pozycji układa się w kolejności lokalizacji?
• Czy skan potwierdza lokalizację i towar, a mniejsza ilość otwiera obsługę braku?
• Czy dokument wydania wiąże się ze zleceniem, z którego powstał?
• Czy komisjoner pracuje na terminalu z Androidem, a kierownik widzi postęp w przeglądarce?

Aplikacje na Androida ułatwiają pracę magazynierom i zmniejszają liczbę błędów. Wszystkie cztery scenariusze można przejść samodzielnie w bezpłatnym demo programu.

Którą stronę o komisjonowaniu i kompletacji otworzyć dalej?

Serwis ma kilka stron o zbieraniu towaru i każda zajmuje się innym wycinkiem. Ta strona wyjaśnia pojęcie, a tabela pokazuje, do czego służą pozostałe.