Lokalizacja towaru w programie magazynowym WMS.net

Autor: Adam Siemiątkowski, SoftwareStudio Group Sp. z o.o.

Ta strona odpowiada na pytanie, które magazynier zadaje wiele razy dziennie: gdzie teraz leży ten towar i skąd system o tym wie. Z czego składa się kod miejsca i jakie typy miejsc wyróżnić, opisuje strona o lokalizacjach w magazynie, a dobór miejsca docelowego dla całego indeksu - strona o slottingu. Tutaj śledzimy życie jednej pozycji: od przypisania do adresu po korektę rozbieżności z półką. Lokalizację samych palet omawia strona o lokalizacji palet, a technologie śledzenia - system lokalizacji towarów. Codzienne utrzymanie miejsc opisuje zarządzanie lokalizacjami w magazynie.

Jak opisać lokalizację towaru w magazynie?

Magazyn potrzebuje jednoznacznego systemu lokalizacji towarów, bo bez niego każdy produkt trzeba szukać wzrokiem. Pracownicy używają oznaczeń alfanumerycznych, dzięki którym szybko odnajdują produkty na regałach. Każde miejsce składowania ma unikalny kod kreskowy, który ułatwia identyfikację. System WMS podpowiada miejsce składowania według reguł z konfiguracji, na przykład według częstotliwości pobrań, a magazynier potwierdza je skanem.

Organizacja przestrzeni zaczyna się od prostych reguł. Towary szybkorotujące umieszcza się blisko strefy wydań, żeby skrócić drogę kompletacji. Produkty ciężkie zajmują najniższe poziomy regałów, bo wtedy konstrukcja jest stabilniejsza. Towary podobnego typu grupuje się w sąsiednich lokalizacjach, co ułatwia inwentaryzację. Dla materiałów niebezpiecznych wyznacza się osobne strefy o szczególnych warunkach przechowywania, a ich zasady opisuje strona o magazynie chemii i towarów ADR. Część miejsc zostaje wolna na nowe dostawy.

Oznaczenie lokalizacji ma jedno zadanie: dwie osoby mają odczytać je tak samo. Każdy regał dostaje numer, a poziomy i miejsca na poziomie numeruje się kolejno. Pracownicy używają skanerów kodów kreskowych do potwierdzania operacji magazynowych, a system zapisuje każde przemieszczenie, więc historię ruchów da się odtworzyć po fakcie. Schemat kodu i zasady jego planowania zestawia strona o lokalizacjach w magazynie, dlatego nie powtarzamy ich tutaj.

Układ miejsc wymaga regularnych przeglądów. Pracownicy analizują statystyki rotacji, aby dostosować rozmieszczenie towarów, a cykliczne inwentaryzacje sprawdzają zgodność stanów magazynowych. Kierownictwo planuje reorganizację stref w zależności od sezonowości sprzedaży. Które miejsca pracują najintensywniej, pokazuje raport magazynu typu heat mapa.

Po co znać lokalizację towaru na regale lub polu odkładczym?

Lokalizacja towaru jest istotnym elementem zarządzania zapasami. Zapis miejsca na regale lub polu odkładczym wpływa na szybkość i wydajność operacji magazynowych. Dzięki precyzyjnie określonym lokalizacjom pracownicy łatwo odnajdują potrzebne towary. Taki porządek skraca czas poszukiwań i przyspiesza proces kompletacji zamówień. Sam przebieg zbierania opisuje strona o kompletacji, a tutaj interesuje nas to, skąd lista zbierania zna miejsce każdej pozycji. Dobre rozmieszczenie pozwala też na optymalne wykorzystanie przestrzeni magazynowej, co liczy się przy ograniczonej powierzchni.

Dobrze zaplanowane lokalizacje, takie jak regały wysokiego składowania czy pola odkładcze, przyczyniają się do wzrostu rotacji zapasów. Ułatwiają realizację zamówień i przygotowanie towarów do wysyłki. Najczęściej sprzedawane produkty powinny stać w łatwo dostępnych miejscach, co pozwala szybciej kompletować zamówienia. Towary sprzedawane rzadziej mogą leżeć w miejscach mniej dostępnych, co oszczędza przestrzeń przy wydaniach.

Dzięki systemowi zarządzania magazynem (WMS) lokalizacja towaru jest zapisana dokładniej. Oprogramowanie WMS umożliwia śledzenie lokalizacji towarów w czasie rzeczywistym, co poprawia kontrolę nad stanem magazynowym. Użytkownicy łatwo ustalają miejsce składowania produktu i jego dostępność. Szybsze realizowanie zamówień podnosi też jakość obsługi klienta.

Jakie czynniki wpływają na wybór lokalizacji towaru?

Przy wyborze lokalizacji dla poszczególnych produktów trzeba wziąć pod uwagę kilka czynników. Przede wszystkim istotna jest rotacja towaru. Produkty często zamawiane powinny stać w miejscach łatwo dostępnych, aby skrócić czas kompletacji, a towary o niskiej rotacji mogą leżeć w miejscach mniej wygodnych. Kolejnym czynnikiem jest wielkość i waga produktów. Ciężkie i gabarytowe towary wymagają miejsc, które wytrzymają ich ciężar. Na wybór miejsca wpływają też cechy fizyczne, takie jak podatność na uszkodzenia czy wrażliwość na temperaturę.

Czynniki te wchodzą ze sobą w konflikt, więc ich kolejność trzeba ustalić z góry. Kryteria i zasadę rozstrzygania sporów zestawia strona o slottingu. Dla tej strony ważne jest co innego: wybór miejsca jest decyzją jednorazową, przy odłożeniu, a zapis o tym wyborze towarzyszy towarowi aż do wydania.

Jak adresowanie wspiera magazyn wysokiego składowania?

Zarządzanie lokalizacją towarów w magazynie wysokiego składowania wymaga zapisu położenia każdego produktu na bieżąco. Optymalne rozmieszczenie przekłada się bezpośrednio na szybkość kompletacji zamówień i wydajność pracy magazynu. Pokrewne strony rozwijają ten wątek:

• System WMS pozwala zarządzać przestrzenią magazynową. Kryteria wyboru lokalizacji decydują o wykorzystaniu dostępnej powierzchni, a system podpowiada miejsce na podstawie charakterystyki towaru.
• Rozwiązania informatyczne wspierają pracę magazynierów. Rozmieszczenie towarów w magazynie podpowiada system, a magazynier je potwierdza, dzięki czemu znacząco spada czas potrzebny na odnalezienie i pobranie towaru.
• Sprawna obsługa magazynu wymaga odpowiednich narzędzi. Obsługa magazynu wspierana przez system WMS ułatwia szybką identyfikację lokalizacji każdego produktu, co podnosi wydajność całego zespołu.
• Duży magazyn wymaga spójnego adresowania. Magazyn wysokiego składowania opiera się na precyzyjnym systemie adresów, który pozwala w pełni wykorzystać dostępną przestrzeń składowania.

Uzupełnieniem są dwie strony serwisu producenta: o miejscach składowania, które system uwzględnia przy wyborze lokalizacji, oraz o geolokalizacji palet, czyli śledzeniu ich położenia na bieżąco.

Jakie korzyści daje kontrola nad lokalizacją towaru?

Kontrola lokalizacji towaru przynosi przedsiębiorstwu wymierne korzyści. Przede wszystkim zwiększa wydajność pracy magazynu: skoro pracownicy wiedzą dokładnie, gdzie szukać produktów, kompletacja zamówień przebiega szybciej. Odpowiednia lokalizacja pomaga też ograniczyć ryzyko błędów, takich jak pomyłki przy kompletacji czy uszkodzenia produktów, a klienci otrzymują zamówienia w nienaruszonym stanie. Lepsze wykorzystanie przestrzeni magazynowej obniża koszty utrzymania magazynu.

Skąd system wie, gdzie leży towar?

Program magazynowy nie widzi hali. O towarze wie tylko to, co ktoś zapisał w dokumencie albo zeskanował. Stan magazynowy jest więc zbiorem wierszy, a w każdym wierszu kilka wartości stoi obok siebie. Cztery z nich opisują położenie towaru:

• Indeks - który asortyment leży w danym miejscu.
• Lokalizacja - kod miejsca składowania, pod którym towar stoi.
• Partia i termin ważności - która dostawa tam leży, jeśli towar jest partiowany.
• Ilość i numer palety - ile sztuk jest w miejscu i na której jednostce logistycznej.

Wynika z tego prosta zasada: zmiana położenia towaru zawsze zostawia ślad w dokumencie. W Studio WMS.net lokalizację wpisuje się w pozycji dokumentu przyjęcia PZ albo PZB, razem z numerem palety. Przy towarze partiowanym dochodzą partia i termin ważności. Zmienia ją dokument ZL, a wydanie WZ zdejmuje towar z lokalizacji wskazanej w pozycji. Kartoteka asortymentu ma pole domyślnej lokalizacji w sekcji definicji zapasów, ale to ustawienie asortymentu, a nie miejsce, w którym towar faktycznie leży. O położeniu decyduje dokument, nie kartoteka.

Drugim źródłem wiedzy są skany. Etykieta lokalizacji mówi systemowi, gdzie stoi magazynier, a kod towaru lub palety - co ma w ręku. Zapis powstaje w chwili ruchu, a nie po zmianie, z pamięci. System ma aktualny adres tylko do chwili, gdy ktoś przełoży towar bez skanu i bez dokumentu. Wtedy powstaje rozjazd, któremu poświęcamy osobną sekcję. Oznaczanie samych miejsc opisuje strona o kodach kreskowych do znakowania miejsc składowania.

Stały czy dynamiczny adres towaru?

Są dwa sposoby przypisania towaru do miejsca. W adresowaniu stałym każdy indeks ma wyznaczone miejsce, do którego wraca przy każdej dostawie. W adresowaniu dynamicznym, zwanym też chaotycznym, paleta trafia na dowolne wolne miejsce, a system zapamiętuje, gdzie stanęła. Nazwa „chaotyczne" myli, bo porządek jest w danych, a nie na regale.

Strategie przydziału miejsca porównuje strona o miejscach składowania w magazynie. Tutaj ważne jest co innego: skąd magazynier i program wiedzą, gdzie szukać w każdym z dwóch modeli. Tabela zestawia sześć różnic.

W praktyce większość magazynów miesza oba modele. Miejsce zbiórki, czyli lokalizacja kompletacyjna, bywa stałe, bo magazynier uczy się go na pamięć i pracuje szybciej. Zapas rezerwowy leży dynamicznie na wolnych miejscach regałów wysokiego składowania, a program pamięta adres każdej palety. Z takim podziałem współpracuje uzupełnianie strefy kompletacji. Którą mieszankę wybrać, ustala się na wdrożeniu, a reguły podpowiadania miejsca należą do konfiguracji programu.

Jak zmienia się adres towaru od przyjęcia do kompletacji?

Jedna pozycja przechodzi w magazynie cztery zmiany adresu. Schemat pokazuje przykład ilustracyjny: paleta przyjęta na rampie, odłożona na zapas, częściowo przeniesiona do miejsca zbiórki i pobrana do zamówienia. Pod każdym krokiem widać dokument, a niżej zapis w systemie: adres i stan.

Przy przyjęciu lokalizacja pojawia się w pozycji dokumentu PZ albo PZB. Zrzut pokazuje wypełniony nagłówek i pustą sekcję Pozycje: pola asortymentu, numeru palety, lokalizacji, rodzaju palety, numeru partii, terminu ważności, daty produkcji i ilości. Przebieg całego przyjęcia, od awizacji po odłożenie, opisuje strona o przyjęciu do magazynu.

Pozostałe zmiany adresu to dokument ZL, który zapisuje miejsce pobrania i miejsce składowania, oraz wydanie WZ, które zdejmuje ilość z miejsca wskazanego w pozycji. Tabela zestawia zdarzenia, które zmieniają zapis lokalizacji, razem z dokumentem i skutkiem. Cztery pierwsze to zwykły obieg towaru, a trzy ostatnie zdarzają się rzadziej.

Każde przeniesienie zostaje w historii: widać, skąd i dokąd przeniesiono towar oraz kto to zrobił. Zrzut pokazuje menu sekcji Przesunięcia, z którego otwiera się listy dokumentów przesunięć.

Jak znaleźć towar, gdy nie wiadomo, gdzie leży?

Pytanie o położenie ma kilka odmian, a program odpowiada na każdą innym widokiem:

• Gdzie leży indeks? - mapa magazynu pokazuje miejsca wybranego indeksu, a kartoteka asortymentu wskazuje jego ewidencję.
• Co leży w tym miejscu? - po najechaniu kursorem na miejsce na mapie pojawia się kod lokalizacji, nazwa asortymentu i ilość, a dwukrotne kliknięcie otwiera okno Miejsce składowania z danymi lokalizacji i zapasami.
• Gdzie jest ta paleta? - ewidencja palet w sekcji Magazyn pokazuje numer SSCC lub własny kod kreskowy, lokalizację, zawartość i status.
• Gdzie stoi towar tego klienta? - po wyborze kontrahenta program rysuje tylko miejsca z jego towarem, co przydaje się także przy spisie dla jednego kontrahenta.

Czas szukania zależy jednak od jakości zapisu. Jeśli adres w systemie zgadza się z półką, odnalezienie towaru zajmuje chwilę. Jeśli się nie zgadza, żadna wyszukiwarka nie pomoże, dlatego dalsze sekcje dotyczą tego, jak adres utrzymać zgodny z rzeczywistością. Szczegółowy opis mapy i panelu miejsca zawiera strona o lokalizacjach w magazynie.

Jak zapisać kilka indeksów lub partii w jednym miejscu?

Jedno miejsce nie musi oznaczać jednego towaru. Półka zbiórki bywa wielopozycyjna: leży na niej kilka indeksów, a każdy ma własny wiersz stanu w tej samej lokalizacji. Miejsce paletowe bywa wielopartiowe, gdy na jednej palecie stoją dwie dostawy tego samego indeksu. Oba przypadki są normalne, a system musi je rozróżniać.

System radzi sobie z tym, bo stan zapisuje na poziomie wiersza, a nie samej lokalizacji. Widać to w dokumencie ZL, którego tabela pozycji ma kolumny Indeks, Lokalizacja, Ilość, Nr partii, Nr palety i Termin ważności. Ta sama lokalizacja może więc występować w wielu wierszach, a suma wierszy daje jej zawartość. Mieszanie ma jednak granice, które zestawia lista:

• Dwa indeksy w jednym miejscu - dopuszczalne na półkach drobnicy, ale przy podobnych opakowaniach rośnie ryzyko pomyłki, więc etykieta musi wskazywać indeks.
• Dwie partie jednego indeksu - wygodne, lecz pobranie zgodne z FEFO wymaga wiedzy, którą partię zdjąć jako pierwszą. Bezpieczniejsza jest zasada jednej partii na miejsce.
• Towar w różnym statusie - kwarantanna i uszkodzenia mają osobne lokalizacje, żeby towar zatrzymany nie trafił do wysyłki.
• Paleta MIX - dokument MIX zbiera różne towary na jednej palecie wysyłkowej, a każda pozycja zachowuje własne miejsce pobrania.

Zasady FEFO i FIFO oraz śledzenie partii od przyjęcia do wydania opisuje strona o partiach produkcyjnych i datach ważności, a identyfikację dostawy - strona o numerze partii.

Czym jest rezerwacja towaru, a czym blokada miejsca?

Dwa pojęcia często się mylą. Rezerwacja dotyczy towaru: ilość przypisana do zamówienia nie jest już dostępna dla innych zleceń, choć fizycznie nadal leży na swoim miejscu. Studio WMS.net prowadzi stan fizyczny na lokalizacjach i rezerwuje towar pod zamówienie, więc stan rozróżnia ilość dostępną od zarezerwowanej.

Blokada dotyczy miejsca. Lokalizacja zostaje wyłączona z użytku, na przykład na czas naprawy regału, a na mapie oznacza ją znak STOP. Zanim zablokuje się miejsce zajęte towarem, trzeba zdecydować, czy towar tam zostaje, czy przechodzi pod inny adres dokumentem ZL.

Trzecia sytuacja to miejsce zarezerwowane pod konkretną dostawę, na przykład pod paletę z awizacji dostaw. Taką praktykę stosują magazyny z niewielką liczbą wolnych miejsc. Czy odwzorować ją osobnym statusem, czy samą procedurą, ustala konfiguracja wdrożenia.

Skąd bierze się rozjazd między półką a systemem?

Rozjazd lokalizacyjny to sytuacja, w której towar leży w innym miejscu, niż wskazuje system, albo leży tam, gdzie system go nie zna. Ilość w magazynie może się przy tym zgadzać, więc sam stan nie pokazuje problemu. Wychodzi dopiero wtedy, gdy magazynier staje przed pustą półką, z której lista kompletacji kazała mu zebrać towar.

Korekta zaczyna się od policzenia, a nie od poprawiania danych. Dla jednej lokalizacji służy spis wyrywkowy albo liczenie przy opróżnieniu miejsca, a dla całego magazynu spis cykliczny lub roczny. Metody zestawia strona o inwentaryzacji magazynu. W Studio WMS.net arkusz inwentaryzacyjny może obejmować jedną lokalizację albo cały magazyn, a wynik porównania stanów systemowych z fizycznymi zatwierdza kierownik. Liczący skanuje etykietę lokalizacji i kod towaru, więc ilość trafia do właściwej pozycji arkusza.

Najtańsza jest profilaktyka. Większość rozjazdów powstaje z ruchu bez skanu i bez dokumentu, więc przełożenie towaru w trakcie zmiany warto zapisać dokumentem ZL od razu, bo późniejsze szukanie palety kosztuje więcej niż zapis. Rozliczanie wyniku spisu opisują strony o nadwyżkach inwentaryzacyjnych i o niedoborach na inwenturze.

Dlaczego skanuje się lokalizację przy każdej operacji?

Skan lokalizacji jest najtańszym zabezpieczeniem adresu. Pilnuje, żeby zapis w systemie powstał tam, gdzie towar naprawdę stoi, i w chwili ruchu. Aplikacja na terminalu porównuje zeskanowany kod lokalizacji i kod towaru z danymi w bazie i blokuje pobranie niewłaściwego produktu, co opisuje strona o aplikacji magazynowej na Androida. Zasada jest jedna, a skutek zależy od operacji:

• Przyjęcie i odłożenie - skan etykiety miejsca potwierdza, że paleta trafiła pod adres wskazany przez program.
• Przesunięcie - miejsce pobrania i miejsce składowania zamykają ruch w dokumencie ZL razem z numerem palety.
• Kompletacja - kod miejsca musi zgadzać się z lokalizacją z listy, a niższa ilość niż na liście otwiera procedurę braku.
• Inwentaryzacja - skan miejsca mówi, gdzie liczący stoi, a skan towaru, co leży na półce.

Etykieta wysokiego poziomu musi dać się zeskanować z posadzki albo z siedziska wózka, a podstawy identyfikacji opisuje strona o kodach kreskowych w magazynie. Sprzęt do skanowania omawia strona o terminalu z Androidem, a starsze systemy mobilne wycofano.

Którą stronę o lokalizacjach otworzyć dalej?

Witryna ma kilka stron o miejscach i adresach, które łatwo pomylić. Ta strona odpowiada na pytanie o położenie konkretnej pozycji. Pozostałe dotyczą innych wycinków tego samego tematu, a tabela wskazuje, po którą sięgnąć.

Sąsiednie tematy z ogólniejszym zasięgiem zbierają cztery strony:

• Analiza ABC oraz XYZ - dzieli asortyment na klasy rotacji i regularności popytu, od których zależy, jak blisko wydania stanie towar.
• Systemy informatyczne w magazynie - opisują, jak oprogramowanie śledzi towar od przyjęcia do wydania.
• Program do magazynu - zbiera moduły programu, w tym ewidencję według lokalizacji.
• Wykorzystanie AI w zarządzaniu logistyką - osobna strona o zastosowaniach sztucznej inteligencji w logistyce.

Program magazynowy WMS.net

Lokalizacja towaru w programie magazynowym WMS.net