Program magazynowy WMS.net

Magazyn chemii i towarów ADR - składowanie w WMS.net

Magazyn chemii i towarów ADR w WMS.net: czego ADR wymaga od magazynu oraz jak program porządkuje lokalizacje i partie takich towarów. Stan na 6.10.2026.

Opublikowano · Aktualizacja
www.programmagazyn.pl/baza-wiedzy/
Pracownik z laptopem przy regałach z beczkami owiniętymi folią stretch
Pracownik z laptopem przy regałach z beczkami owiniętymi folią stretch
W skrócie

Magazyn chemii i towarów ADR w WMS.net: czego ADR wymaga od magazynu oraz jak program porządkuje lokalizacje i partie takich towarów. Stan na 6.10.2026.

Zwykły błąd magazynowy kończy się różnicą inwentaryzacyjną. W magazynie chemii może się skończyć wyciekiem albo reakcją dwóch towarów postawionych obok siebie. Dlatego sam stan ilościowy nie wystarcza: system magazynowy musi wiedzieć, czym jest towar i gdzie wolno go odłożyć.

Ogólne omówienie umowy zawiera strona o towarach niebezpiecznych i przepisach ADR. Tutaj magazyn widać od środka. Stan przepisów podajemy na 6.10.2026, a ostateczną interpretację zostawiamy doradcy ADR.

Czego ADR wymaga od magazynu, a czego nie

ADR opisuje przewóz, a zapas rządzi się innymi przepisami.

ADR reguluje przewóz. Definicja przewozu obejmuje też tymczasowe składowanie przy zmianie środka transportu, ale tylko wtedy, gdy opakowań się nie otwiera, a dokumenty przewozowe okazuje się na żądanie. Magazyn, który trzyma zapas i kompletuje z otwartych kartonów, zwykle tych warunków nie spełnia. Jego składowanie opiera się na karcie charakterystyki oraz na przepisach o ochronie przeciwpożarowej i środowiska. Granicę potwierdza doradca ADR.

Magazyn wchodzi w ADR, gdy przygotowuje przesyłkę, i pełni wtedy role z rozdziału 1.4: nadawcy i załadowcy. Nadawca odpowiada za cztery rzeczy:

  • klasyfikację - towar jest sklasyfikowany i dopuszczony do przewozu,
  • informacje - przewoźnik dostaje dane i dokumenty w postaci, którą da się prześledzić,
  • opakowania - są dopuszczone do danej substancji i oznakowane według ADR,
  • ograniczenia wysyłki - obowiązują zasady nadania i zakazy przesyłania.

Załadowca nie wydaje przewoźnikowi opakowania uszkodzonego, zwłaszcza nieszczelnego, i pilnuje zakazów łączenia ładunków wobec towaru, który już stoi w pojeździe.

Zakres umowy ADR wobec magazynu chemii Schemat w trzech kolumnach pokazuje drogę towaru od magazynu zapasu do przewozu. W magazynie zapasu obowiązuje karta charakterystyki i instrukcja składowania zakładu, a Studio WMS.net prowadzi klasyfikację ADR przy przydziale lokalizacji oraz partię z terminem ważności. Przy przygotowaniu i załadunku przesyłki obowiązują obowiązki nadawcy i załadowcy z umowy ADR, dokument przewozowy i zakazy łączenia ładunków, a program drukuje etykietę z numerem SSCC oraz dokument WZ dla towaru niebezpiecznego. W przewozie drogowym obowiązuje oznakowanie pojazdu i szkolenie załogi, a w programie zostaje lista odbiorców partii na dokumentach WZ. Pod kolumnami pasek z doradcą ADR. Magazyn zapasu składowanie i kompletacja CO OBOWIĄZUJE Karta charakterystyki: sekcje 7 i 10 Instrukcja składowania zakładu W STUDIO WMS.NET Klasyfikacja ADR przy przydziale lokalizacji Partia z terminem ważności Przygotowanie i załadunek magazyn jako nadawca CO OBOWIĄZUJE ADR: obowiązki nadawcy i załadowcy Dokument przewozowy i zakazy łączenia ładunków W STUDIO WMS.NET Etykieta logistyczna z numerem SSCC WZ w wariancie dla towaru niebezpiecznego Przewóz drogowy przewoźnik i kierowca CO OBOWIĄZUJE ADR: oznakowanie pojazdu tablicami (rozdział 5.3) Szkolenie załogi (rozdział 8.2) W STUDIO WMS.NET Lista odbiorców partii na dokumentach WZ (wycofanie z rynku) Doradca ADR monitoruje zgodność z przepisami przy pakowaniu i załadunku
Granica ADR przebiega przy przygotowaniu przesyłki. Dolny rząd pokazuje dane, które według opisów w serwisie prowadzi Studio WMS.net.

Klasyfikacja i oznakowanie: klasy ADR, numer UN i karta charakterystyki

Dane o towarze daje karta charakterystyki i opakowanie.

Klasyfikację wykonuje producent, a magazyn sprawdza jej wynik z opakowaniem. Lista w punkcie 2.1.1.3 ADR liczy 13 pozycji, bo klasy od 4 do 6 dzielą się na podklasy. Każdy wpis w tabeli A ma numer UN, a większość substancji także grupę pakowania, od I (zagrożenie wysokie) do III (niskie).

Klasy ADR wg punktu 2.1.1.3 (ADR 2025) i przykładowe wpisy z tabeli A
KlasaZagrożenie wg ADRPrzykładowy wpis (numer UN)
1Materiały i przedmioty wybuchowe-
2GazyUN 1950 aerozole
3Ciecze łatwopalneUN 1090 aceton
4.1Substancje stałe łatwopalne i samoreaktywneUN 1325 substancja stała łatwopalna, n.o.s.
4.2Substancje samozapalne-
4.3Wydzielające z wodą gazy łatwopalne-
5.1Substancje utleniająceUN 1479 substancja stała utleniająca
5.2Nadtlenki organiczneUN 3101 nadtlenek organiczny typu B
6.1Substancje toksyczneUN 2757 pestycyd karbaminianowy, stały
6.2Substancje zakaźne-
7Materiały promieniotwórcze-
8Substancje żrąceUN 1824 roztwór wodorotlenku sodu
9Różne substancje i przedmiotyUN 3082 substancja zagrażająca środowisku, ciekła

Dane do kartoteki dostarcza karta charakterystyki. Jej 16 sekcji określa załącznik II do rozporządzenia REACH (w brzmieniu rozporządzenia 2020/878), a dostawca przekazuje ją najpóźniej przy pierwszej dostawie, po polsku. Na pytania ADR odpowiadają cztery podpunkty sekcji 14:

  • 14.1 - numer UN lub numer identyfikacyjny,
  • 14.2 - prawidłowa nazwa przewozowa,
  • 14.3 - klasa zagrożenia w transporcie,
  • 14.4 - grupa pakowania.

Przy składowaniu liczą się podpunkt 7.2, który podaje warunki magazynowania wraz z wzajemnymi niezgodnościami, oraz 10.5 z listą materiałów niezgodnych.

Opakowanie ma dwa niezależne oznakowania. Piktogramy z rozporządzenia CLP pochodzą od dostawcy, a nalepki ADR i numer UN wynikają z przepisów o przewozie. Numer UN poprzedzają litery „UN”, a znaki mają co najmniej 12 mm wysokości (6 mm przy opakowaniach do 30 l lub 30 kg). Piktogram GHS, którego ADR nie wymaga, może w przewozie występować tylko jako część pełnej etykiety GHS.

Zakres danych ADR w kartotece asortymentu ustala się w analizie przedwdrożeniowej.

Segregacja składowania i zakazy sąsiedztwa

Sąsiedztwo zależy od reaktywności, nie od numeru klasy.

Dwa towary tej samej klasy mogą się wykluczać. Kwas solny (UN 1789) i roztwór wodorotlenku sodu (UN 1824) należą do klasy 8, a mimo to reagują ze sobą, więc trzeba je rozdzielić.

Zakaz sąsiedztwa wynika z karty charakterystyki (punkty 7.2 i 10.5) oraz z instrukcji składowania zakładu. Sama klasa ADR rozstrzyga o nim tylko częściowo.

ADR zna własne zakazy łączenia, ale dotyczą ładunku w pojeździe. Punkt 7.5.2.1 zabrania ładowania razem paczek z różnymi nalepkami, chyba że tabela dopuszcza łączenie. Tabela opisuje ładunek w drodze, więc nie wyznacza sąsiedztwa na regale.

Osobna reguła chroni żywność. Gdy wpis w tabeli A ma przepis szczególny CV28, paczki z nalepką 6.1 lub 6.2 nie mogą stać ani leżeć w bezpośrednim sąsiedztwie żywności, także w miejscach załadunku i przeładunku. Odgrodzić je można pełną ścianką albo odstępem co najmniej 0,8 m.

W Studio WMS.net miejsce składowania ma typ, a lista typów obejmuje strefę towarów niebezpiecznych. Plan hali pokazuje strefy i lokalizacje, więc położenie towaru widać bez przeglądania list. Algorytm przydziału miejsca uwzględnia klasyfikację ADR, a każde przesunięcie jest dokumentem z lokalizacją źródłową i docelową. Mechanizm opisuje strona o zarządzaniu lokalizacjami, a zasady rozmieszczenia ogólnie strona o lokalizacji towaru. Magazyn wyrobów akcyzowych, na przykład paliw, może wymagać składu podatkowego, co opisuje strona o składzie celnym i akcyzowym w magazynie.

Serwis nie opisuje macierzy niezgodności ani tego, czy system blokuje niewłaściwe odłożenie, czy tylko ostrzega. Obie rzeczy ustala się w analizie przedwdrożeniowej na podstawie instrukcji składowania klienta.

Kontrola terminów i partii

Partia wiąże termin ważności z dostawą i dostawcą.

Wiele wyrobów chemicznych ma ograniczony termin przydatności, który obowiązuje przy warunkach składowania z karty charakterystyki. Studio WMS.net wymusza te dane już przy przyjęciu. Zakładka Inne w kartotece asortymentu ma dwa pola wyboru: Wymagana seria i Wymagana data ważności. Po ich zaznaczeniu program nie przyjmie towaru bez numeru partii i terminu. Pozycja dokumentu PZB wiąże partię z paletą i lokalizacją, a mechanizm opisuje strona o partiach i datach ważności.

Wydanie idzie według FEFO. Gdy termin jest bliski, poniżej trzydziestu dni, operator widzi ostrzeżenie, które nie blokuje zatwierdzenia. Partię blokuje się zmianą statusu palety: towar zostaje na lokalizacji, ale nie trafia do kompletacji.

Przy wadzie wykrytej po wydaniu liczy się lista odbiorców. Dokumenty wydań z numerem partii wskazują odbiorców towaru z danej partii wraz z datą wydania. Numer z etykiety dostawcy przenosi się bez zmian, a własny numer partii magazyn nadaje tylko wtedy, gdy etykieta go nie ma. Naważanie surowców przed produkcją leków, z blokadą partii niezwolnionej przez Kontrolę Jakości, opisuje moduł Studio Naważalnia GMP.

Etykiety i dokumentacja przewozowa

Etykieta identyfikuje paletę, oznakowanie ADR opisuje zagrożenie.

Etykieta GS1 identyfikuje paletę numerem SSCC, a identyfikatory zastosowania niosą dane towaru: (10) numer partii, (17) termin ważności. Nie zastępuje ona oznakowania ADR. Budowę etykiety opisują strony o etykiecie logistycznej i o etykietach w standardzie GS1.

Nalepki ostrzegawcze i numer UN nakłada pakujący, zwykle producent. Magazyn sprawdza je przy przyjęciu i załadunku, a gdy sam przepakowuje towar, przejmuje obowiązki pakującego.

Dokument przewozowy ADR zawiera dla każdej pozycji cztery grupy danych:

  • identyfikacja - numer UN z literami „UN” i prawidłowa nazwa przewozowa,
  • zagrożenie - numery nalepek (a gdy ich brak, klasa) oraz grupa pakowania,
  • ładunek - liczba i opis opakowań oraz ilość łączna pozycji,
  • strony - nazwa i adres nadawcy oraz odbiorcy.

Art. 13 ust. 2 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych dodaje wymóg nazwy i adresu podmiotu, którego własnością w chwili przekazania jest towar.

Po zatwierdzeniu wydania program drukuje dokument WZ w wariancie standardowym albo dla towaru niebezpiecznego, a w razie potrzeby listy przewozowe CMR. Serwis nie mówi, czy drukuje też pełny dokument przewozowy ADR, więc zakres wydruków ustala analiza przedwdrożeniowa.

Limity ilości i zwolnienia z ADR

Mniejsza ilość zwalnia z części przepisów.

ADR zwalnia z części wymagań, gdy ilość na jednostkę transportową jest niewielka. Decyduje kategoria transportowa z kolumny 15 tabeli A, od 0 do 4.

Zwolnienia ze względu na ilość na jednostkę transportową (ADR 1.1.3.6)
Kategoria transportowaMnożnik w sumieLimit na jednostkę transportową (l lub kg)
0nie dotyczy0, czyli brak zwolnienia
15020
23333
311000
4nie wlicza siębez limitu

Przy towarach z różnych kategorii ilości mnoży się przez mnożniki z tabeli i sumuje, a wynik nie może przekroczyć 1000. Przykład: 10 kg kategorii 1 daje 500, 100 l kategorii 2 daje 300, a 150 l kategorii 3 dodaje 150, razem 950. Poniżej progu znikają tablice pomarańczowe na pojeździe i pisemne instrukcje (rozdział 5.3 i punkt 5.4.3), ale dokument przewozowy zostaje, z ilością łączną i wartością obliczeniową dla każdej kategorii.

Ilości ograniczone (LQ) i wyłączone (EQ) to osobne zwolnienia. Limit LQ na opakowanie wewnętrzne podaje kolumna 7a, paczka waży brutto najwyżej 30 kg i nosi romb z czarną górą i dołem. Kod EQ z kolumny 7b określa największą ilość netto, na przykład E1 to 30 g lub 30 ml w opakowaniu wewnętrznym. Aceton (UN 1090) ma limit LQ 1 l i kod E2, a aldehyd octowy (UN 1089) ma 0 i E0, więc nie wysyła się go jako ilości ograniczonej ani wyłączonej.

Ilości ograniczone i wyłączone nie zwalniają ze szkolenia. Rozdział 1.3 ADR obowiązuje także wtedy.

System ma tu dwa zadania: pokazać na wydaniu ilość każdej pozycji i zsumować wartość obliczeniową dla pojazdu. Serwis nie opisuje, czy Studio WMS.net ją liczy, więc zakres ustala analiza przedwdrożeniowa.

Szkolenia i doradca ADR

Szkolenie dotyczy pracowników, doradca przedsiębiorstwa.

Rozdział 1.3 ADR wymaga przeszkolenia pracownika przed przejęciem obowiązków, a do tego czasu pracuje on pod nadzorem osoby przeszkolonej. Szkolenie ma cztery części:

  • ogólna - podstawowe wymagania przewozu towarów niebezpiecznych,
  • specjalistyczna - przepisy związane z obowiązkami na stanowisku,
  • z bezpieczeństwa - zagrożenia i postępowanie w razie zdarzenia,
  • dokumentacja - pracodawca zapisuje szkolenia i okresowo je odświeża.

Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. dodaje, że prowadzący szkolenie potwierdza je na piśmie (art. 14), a kierowca zaświadczenia ADR, gdy ADR wymaga kursu (art. 20).

Pracownik w okularach ochronnych obsługuje wózek paletowy z małą paletą towaru
Szkolenie obejmuje także pracownika przy wózku paletowym, bo to on przyjmuje i wydaje paletę z towarem niebezpiecznym.

Doradca ADR jest obowiązkowy w przedsiębiorstwie, które nadaje albo przewozi towary niebezpieczne, a także wykonuje przy nich czynności związane z przewozem, na przykład pakowanie czy załadunek (ADR 1.8.3). Ustawa (art. 15) wyłącza z obowiązku uczestników, którzy przewożą towary każdorazowo w ilościach mniejszych niż określone w ADR.

Doradcą może być osoba z ważnym świadectwem: z wyższym wykształceniem, po kursie i egzaminie przed komisją przy Dyrektorze Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) w ciągu 12 miesięcy od kursu (art. 42). Świadectwo wydaje się na 5 lat (art. 44). Doradca bywa osobą spoza firmy, a roczne sprawozdanie uczestnik przewozu wysyła do 28 lutego (art. 16).

Słownik pojęć

Pojęcia z zakresu magazynowania chemii i ADR

Terminy, które padają przy towarach niebezpiecznych, wyjaśnione w kontekście magazynu.

ADRUmowa ADR
Umowa dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, sporządzona w Genewie 30 września 1957 r. Jej załączniki są nowelizowane co dwa lata, a obecne wydanie obowiązuje od 1 stycznia 2025 r.
UNNumer UN
Czterocyfrowy numer przypisany wpisowi w tabeli A rozdziału 3.2 ADR. Na opakowaniu poprzedzają go litery „UN”.
PGGrupa pakowania
Stopień zagrożenia substancji: I oznacza zagrożenie wysokie, II średnie, III niskie. Nie każda klasa ma grupy pakowania.
SDSKarta charakterystyki
Dokument o 16 sekcjach, który dostawca przekazuje odbiorcy najpóźniej przy pierwszej dostawie. Dla magazynu liczy się sekcja 7 o magazynowaniu i sekcja 10 o reaktywności, a dane transportowe stoją w sekcji 14.
CLPRozporządzenie CLP
Rozporządzenie (WE) nr 1272/2008, które wprowadza w Unii Europejskiej jednolity system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów. Jego piktogramy są odrębne od nalepek ostrzegawczych ADR.
LQIlości ograniczone
Towar w małych opakowaniach wewnętrznych, których limit podaje kolumna 7a tabeli A. Paczka waży brutto najwyżej 30 kg i nosi romb z czarną górą i dołem.
DGSADoradca ADR
Osoba z ważnym świadectwem wydanym przez Dyrektora TDT. Pomaga przedsiębiorstwu przestrzegać przepisów i przygotowuje roczne sprawozdanie dla kierownictwa.
FEFOFirst Expired, First Out
Zasada wydawania towaru według najbliższego terminu ważności, a nie daty przyjęcia. Działa tylko wtedy, gdy termin zapisano przy każdej partii.
FAQ

Magazyn chemii i ADR - najczęstsze pytania

01

Czy ADR obowiązuje w magazynie, który tylko składuje chemię?

ADR reguluje przewóz, a w nim także załadunek i przeładunek bez otwierania opakowań. Samo składowanie zapasu opiera się na karcie charakterystyki oraz na przepisach o ochronie przeciwpożarowej i środowiska. Magazyn wchodzi w ADR, gdy przygotowuje przesyłkę, a granicę w konkretnym zakładzie potwierdza doradca ADR.

02

Skąd magazyn bierze numer UN i klasę towaru?

Z sekcji 14 karty charakterystyki, którą dostawca przekazuje najpóźniej przy pierwszej dostawie. Punkt 14.1 podaje numer UN, 14.3 klasę, a 14.4 grupę pakowania. Przy przyjęciu warto porównać te dane z oznakowaniem opakowania, bo to ono jedzie potem do klienta.

03

Czy każdy magazyn z towarami ADR musi mieć doradcę?

Polska ustawa wymaga wyznaczenia doradcy od uczestnika przewozu, ale wyłącza z tego obowiązku tych, którzy przewożą towary każdorazowo w ilościach mniejszych niż określone w ADR (art. 15). Doradca musi mieć ważne świadectwo wydane przez Dyrektora TDT. Czy dany zakład jest uczestnikiem przewozu, rozstrzyga analiza jego czynności, najlepiej z udziałem samego doradcy.

04

Czy towar w ilościach ograniczonych wymaga szkolenia pracowników?

Tak. Rozdział 1.3 ADR, czyli szkolenie osób zajmujących się przewozem, obowiązuje także dla ilości ograniczonych (LQ) i wyłączonych (EQ). Zwolnienie dotyczy części wymagań wobec opakowań i dokumentów, a nie wiedzy personelu.

05

Czy Studio WMS.net pilnuje zakazów sąsiedztwa towarów?

Opisy w serwisie wymieniają typ miejsca dla towarów niebezpiecznych oraz klasyfikację ADR jako czynnik przydziału lokalizacji. Macierz niezgodności między klasami albo konkretnymi towarami i to, czy system blokuje niewłaściwe odłożenie, czy tylko ostrzega, ustala się w analizie przedwdrożeniowej na podstawie instrukcji składowania klienta.

Chcesz zobaczyć, jak program magazynowy porządkuje lokalizacje i partie?

Uruchom bezpłatne demo programu magazynowego WMS.net albo zapytaj o wdrożenie w magazynie chemii.