Rozmieszczenie towarów w magazynie w programie magazynowym WMS.net

Autor: Adam Siemiątkowski, SoftwareStudio Group Sp. z o.o.

Rozmieszczenie towarów obejmuje dwie osobne decyzje. Pierwsza dotyczy całego asortymentu: gdzie na stałe stoi dany indeks, a opisuje ją strona o slottingu. Druga zapada codziennie przy rampie: gdzie położyć konkretną paletę, która właśnie przyjechała. Ta strona zajmuje się drugą decyzją, czyli odkładaniem towaru (po angielsku putaway). Pokazuje, jakie cechy towaru rozstrzygają o miejscu, jakie są strategie odkładania, co w tej decyzji podpowiada system, a co zatwierdza magazynier, oraz jakie błędy najczęściej psują układ magazynu.

Jak prawidłowo rozmieścić towary w magazynie dla najlepszej efektywności?

Rozmieszczenie towarów w magazynie wymaga zestawienia dwóch rzeczy: tego, jak często towar się rusza, i tego, jakie ma właściwości fizyczne. Zarządca magazynu musi wziąć pod uwagę częstotliwość rotacji poszczególnych produktów oraz ich wymiary i masę. Następnie należy umieścić najbardziej popularne artykuły blisko strefy wydań oraz na optymalnej wysokości dla pracowników. Ponadto warto pogrupować towary według kategorii lub dostawców, co znacząco ułatwia proces inwentaryzacji i kompletacji zamówień. Każdy produkt powinien mieć swoje stałe miejsce albo przynajmniej miejsce, które system zapamiętał przy odłożeniu. Sposób wyznaczania takich miejsc opisuje strona o slottingu.

Przestrzeń magazynowa ma własne ciągi komunikacyjne. Drogi transportowe między regałami powinny być wyraźnie oznaczone oraz dostosowane do używanego sprzętu magazynowego. Produkty ciężkie oraz wielkogabarytowe umieszcza się na najniższych poziomach regałów oraz w pobliżu stref załadunku. Ponadto przestrzeń nad produktami powinna uwzględniać wymogi bezpieczeństwa oraz umożliwiać swobodne operowanie wózkami widłowymi. Właściwe oznakowanie wszystkich stref oraz miejsc składowania dodatkowo usprawnia pracę personelu.

Rozwiązania technologiczne wspomagają zagospodarowanie przestrzeni, ale nie zastępują reguł. Program magazynowy zna wymiary i masę opakowań z kartoteki oraz rotację indeksów, więc na tej podstawie może podpowiedzieć miejsce odłożenia. Progi zapasu zapisane w kartotece pokazują, kiedy miejsce zbiórki trzeba uzupełnić, a ten proces opisuje strona o uzupełnianiu strefy kompletacji. Właściwe wykorzystanie tych narzędzi pozwala zwiększyć wydajność pracy całego obiektu.

Jak zawęża się wybór miejsca dla jednej palety?

Odkładanie to ciąg filtrów. Najpierw wyklucza się strefy, do których towar nie może trafić. Potem odpada część miejsc ze względu na wagę i gabaryt, a rotacja wybiera spośród tych, które zostały. Schemat pokazuje tę kolejność i kończy się czynnością, która kończy odkładanie, czyli skanem.

Przykład ilustracyjny: do magazynu przyjeżdża paleta wody mineralnej. Nie ma cechy specjalnej, więc wybór obejmuje całą strefę magazynowania. Duża masa każe postawić ją na podłodze albo na najniższym poziomie, a szybka rotacja przybliża ją do strefy wydań. Druga paleta, z lekkimi etykietami samoprzylepnymi o niskiej rotacji, trafia na półkę na wyższym poziomie, dalej od rampy. Ta sama kolejność pytań daje dwa różne miejsca, bo odpowiedzi są różne.

Jakie kryteria decydują o miejscu odłożenia towaru?

Miejsce odłożenia wynika z cech towaru i cech dostawy. Wymiary i masa opakowań pochodzą z kartoteki asortymentu, a partia z terminem ważności oraz status jakości dotyczą konkretnej dostawy. Strona o slottingu rozstrzyga o miejscu całego indeksu, a poniższa tabela o miejscu jednej palety. Dlatego zawiera też kryteria, które zmieniają się przy każdym przyjęciu: temperaturę, towary niebezpieczne, wartość i status jakości. Tabela zestawia osiem kryteriów z typową decyzją i skutkiem jej pominięcia.

Kolejność rozstrzygania ma znaczenie, bo kryteria wchodzą ze sobą w konflikt. Warunki bezpieczeństwa i jakości wyznaczają strefę i nie podlegają negocjacji. Waga oraz gabaryt wyznaczają typ miejsca i poziom, a rotacja wybiera spośród miejsc, które zostały. Ciężka paleta szybko rotującego indeksu nie stanie więc na wysokim poziomie tylko dlatego, że tam jest wolne miejsce przy wydaniu.

Dane do tych decyzji leżą w kartotece asortymentu, w zakładce Dane uzupełniające. Zapisuje się tam wymiary jednostki i pakowanie na palecie, czyli ilość oraz rodzaj palety, a także wagę opakowań i zgodę na składowanie piętrowe z liczbą warstw. Sekcja Definicje zapasów ma pole domyślnej lokalizacji oraz progi zapasu. Pola zostawione na zerach nie dają systemowi niczego do porównania, więc dane warto uzupełnić przed pierwszym przyjęciem towaru.

Dwa kryteria dotyczą dostawy, a nie indeksu. W zakładce Inne kartoteki można zaznaczyć pola Wymagana seria i Wymagana data ważności, po czym program nie przyjmie towaru bez numeru partii i terminu. Pozycja dokumentu przyjęcia wiąże wtedy partię z paletą i lokalizacją, więc zasada FEFO ma dane do działania przy wydaniu. Zasady zapisu partii opisuje strona o partiach produkcyjnych i datach ważności, a identyfikację dostawy strona o numerze partii.

Towary o szczególnych wymaganiach mają osobne strony. Wymagania wobec miejsc dla towarów niebezpiecznych opisuje strona o magazynie chemii i towarów ADR, a strefy temperaturowe strona o magazynie chłodniczym. W Studio WMS.net miejsce składowania ma typ, a lista typów obejmuje strefę towarów niebezpiecznych. Wartość towaru najczęściej rozstrzyga się organizacyjnie: firma wyznacza osobną strefę o ograniczonym dostępie i traktuje ją jak każdą inną strefę specjalną.

Jakie są strategie odkładania towaru i kiedy się sprawdzają?

Strategia odkładania to reguła, według której wybiera się miejsce, gdy pasuje kilka wolnych. Cztery podstawowe to stałe miejsce, strefy, pobliże miejsca zbiórki i pierwsze wolne miejsce. Różnicę między adresem stałym i dynamicznym oraz skutki dla zapisu w systemie opisuje strona o lokalizacji towaru. Tutaj liczy się co innego: kiedy którą regułę wybrać i ile ona kosztuje.

W praktyce strategie się łączy. Strefa zawęża obszar, a w jej obrębie miejsce wybiera się według pobliża zbiórki albo jako pierwsze wolne. Zapas rezerwowy nad miejscem zbiórki współpracuje z uzupełnianiem, które opisuje strona o uzupełnianiu strefy kompletacji, a typy miejsc, czyli paletowe, kompletacyjne, rezerwowe i buforowe, zestawia strona o lokalizacjach w magazynie.

Nie każdy towar trzeba odkładać. W cross-dockingu paleta jedzie z rampy przyjęcia prosto na rampę wydania i nie zajmuje miejsca na regale, co omawia strona o cross-dockingu w programie WMS.

Jak system podpowiada lokalizację i kto zatwierdza odłożenie?

Przy przyjęciu lokalizację wpisuje się w pozycji dokumentu PZ albo PZB, obok numeru palety i partii z terminem ważności. WMS podpowiada miejsce odłożenia na podstawie gabarytów towaru i jego rotacji, a magazynier potwierdza je skanem etykiety lokalizacji. Reguły podpowiadania należą do konfiguracji programu, więc ich zakres ustala się na wdrożeniu. Przebieg całego przyjęcia, od awizacji po odłożenie, opisuje strona o przyjęciu do magazynu.

Kto zatwierdza odłożenie?

Podpowiedź systemu jest propozycją, a odłożenie zatwierdza skan. Skan etykiety lokalizacji potwierdza, że paleta trafiła pod adres wskazany przez program, a zapis powstaje w chwili ruchu, a nie po zmianie, z pamięci. Podział ról wygląda zwykle tak:

• Program - proponuje miejsce z reguł konfiguracji i zapisuje adres po potwierdzeniu.
• Magazynier - przewozi paletę na wskazane miejsce i potwierdza odłożenie skanem etykiety lokalizacji.
• Kierownik magazynu - ustala reguły podpowiadania i rozstrzyga wyjątki, gdy proponowane miejsce jest zajęte.
• Osoba prowadząca kartotekę - dba o wymiary i wagę opakowań, bo na nich opiera się podpowiedź.

Co robi program, a czego serwis nie potwierdza?

Strona o magazynie chemii i towarów ADR opisuje, że algorytm przydziału miejsca uwzględnia klasyfikację ADR. Serwis nie opisuje natomiast, czy program blokuje odłożenie w miejscu niezgodnym z warunkami towaru, czy tylko ostrzega. To pytanie trzeba zadać na analizie przedwdrożeniowej i zapisać odpowiedź w instrukcji składowania klienta. Przebieg takiej analizy opisuje strona o analizie przedwdrożeniowej.

Jak znaleźć wolne miejsce?

Wolne miejsca widać na interaktywnej mapie magazynu. Kolor lokalizacji pokazuje zajętość: zielony oznacza miejsce wolne, a żółty częściowo zajęte. Czerwony oznacza miejsce pełne albo zablokowane. Po najechaniu kursorem pojawia się okienko z towarami i ich ilościami oraz łączną wagą, a dwukrotne kliknięcie otwiera podgląd lokalizacji z tabelą zapasów. Dzięki temu kierownik widzi, gdzie zmieści się dostawa, bez przeglądania list.

Miejsce można też wyłączyć z użytku. Blokada z mapy, oznaczona znakiem STOP, przydaje się na czas naprawy regału. Zanim zablokuje się miejsce zajęte towarem, trzeba zdecydować, czy towar zostaje, czy przechodzi pod inny adres dokumentem ZL. Paleta nie musi też trafić na regał od razu: w standardowej konfiguracji Studio WMS.net dostawa może stać w strefie przyjęć (kod SP), skąd odkłada się ją na zapas. Im dłużej tam stoi, tym większe ryzyko, że ktoś o niej zapomni.

Jakie cztery pytania zadać przy projektowaniu rozmieszczenia?

Przed ustawieniem pierwszej palety warto odpowiedzieć na cztery pytania. Od odpowiedzi zależy, ile typów miejsc potrzeba i jak duża część regałów ma stać przy wydaniu.

• Co wchodzi i co wychodzi? Jednostka przyjęcia bywa inna niż jednostka wydania. Jeśli przyjmuje się palety, a wydaje sztuki, potrzebne są miejsca paletowe i miejsca zbiórki.
• Jak duża część asortymentu robi większość pobrań? Odpowiedź daje analiza ABC i XYZ. Wynik mówi, ile miejsc przy wydaniu trzeba zarezerwować dla szybkich indeksów.
• Które towary mają warunki specjalne? Chodzi o temperaturę, towary niebezpieczne, terminy ważności i kwarantannę. Każda z tych grup potrzebuje własnych lokalizacji jeszcze przed rotacją.
• Ile miejsc ma zostać wolnych i gdzie? Magazyn zapełniony w całości nie ma gdzie postawić dostawy ani przestawić palet, więc rezerwa miejsc przy przyjęciu jest częścią projektu. Zasady wykorzystania przestrzeni opisuje strona o optymalizacji przestrzeni magazynowej.

Odpowiedzi zapisuje się w analizie przedwdrożeniowej, a z nich wynika podział na strefy i schemat kodu lokalizacji. Samo adresowanie miejsc omawia strona o lokalizacjach w magazynie.

Jakie błędy popełnia się przy odkładaniu towaru?

Błąd przy odkładaniu zostaje w magazynie do chwili, gdy ktoś szuka towaru albo liczy zapas. Cztery pomyłki zdarzają się najczęściej.

• Towar „na wierzchu”. Paleta zostaje na posadzce w alejce albo w strefie przyjęć „na chwilę” i nie dostaje miejsca w systemie. Zapis nie nadąża za półką, a paleta blokuje przejście. Najprostsza zasada brzmi: nie ma skanu lokalizacji, nie ma odłożenia.
• Mieszanie partii. Nowa dostawa trafia na paletę ze starszą partią, bo tam było miejsce. Pobranie zgodne z FEFO wymaga wtedy wiedzy, którą partię zdjąć pierwszą. Bezpieczniejsza jest jedna partia na miejsce, ze starszą bliżej pobrania.
• Odłożenie bez skanu lokalizacji. Magazynier odkłada paletę w sąsiednim miejscu albo pomyli kod, a system pokazuje starą lokalizację. Powstaje rozjazd: półka jest pusta w systemie, a towar stoi obok. Korektę zapisuje dokument ZL, a skutki opisuje strona o lokalizacji towaru.
• Ciężka paleta na wysokim poziomie. Niskie miejsca były zajęte, więc paleta trafiła tam, gdzie było wolne. Przeciąża to górny poziom i zwiększa ryzyko urazu. Waga rozstrzyga przed rotacją, nawet gdy miejsce przy wydaniu stoi puste.

Wszystkie cztery błędy mają wspólną przyczynę: decyzja zapadła przy rampie, pod presją czasu i bez reguły. Reguły podpowiadania w konfiguracji skracają tę decyzję, ale nie zastępują dyscypliny skanu.

Jak przeglądać i przesuwać już odłożony towar?

Odłożenie nie kończy sprawy, bo układ z czasem przestaje pasować do asortymentu. Sekcja Magazyn ma pozycję Palety z listą rodzajów palet i opakowań (paleta Euro, paleta CHEP, Big Bag, karton standardowy). Numer palety i lokalizację wpisuje się w pozycjach dokumentów, a zawartość miejsca składowania pokazuje podgląd lokalizacji na mapie. Które miejsca pracują najintensywniej, pokazuje raport magazynu typu heat mapa. Przedstawia on skutek obecnego układu, a nie decyzję o nowym, więc służy do wskazania indeksów, które warto przestawić.

Przegląd odłożonych palet zaczyna się od czterech pytań:

• Czy w ewidencji palet są jednostki bez lokalizacji?
• Czy w strefie przyjęć stoi coś dłużej, niż przewiduje procedura?
• Czy miejsca zbiórki są pełne, a rezerwa leży w pobliżu?
• Czy domyślna lokalizacja w kartotece zgadza się z miejscem, w którym towar naprawdę stoi?

Przeniesienie palety zapisuje dokument ZL z numerem palety i dwoma miejscami: pobrania oraz składowania. Tabela pozycji zawiera indeks, partię, ilość i termin ważności. Każdy dokument zostaje w historii razem z operatorem i datą. Po przestawieniu indeksu trzeba też zmienić domyślną lokalizację w kartotece i progi uzupełniania, bo w przeciwnym razie system będzie uzupełniał stare miejsce. Decyzje o stałym układzie i miary jego skuteczności opisuje strona o slottingu.

Jak utworzyć nowy dokument PZB?

Program magazynowy umożliwia tworzenie dokumentów przyjęcia bezpośredniego. Proces rozpoczyna się od wyboru formularza PZB w sekcji Nowy. Dokument PZB rejestruje towar przyjęty bez wcześniejszego zlecenia przyjęcia. System automatycznie nadaje kolejny numer dokumentu, a w pozycji wpisuje się lokalizację, czyli miejsce odłożenia. Wprowadzanie danych wspiera przyjazny interfejs.

Opis formularza znajdziesz w instrukcji: nowy dokument PZB.

Jak dodawać notatki do dokumentów PZ?

Funkcjonalność notatek pozwala na dodawanie istotnych informacji do dokumentów przyjęcia zewnętrznego. Każda notatka może zawierać szczegółowe opisy dotyczące dostawy. System zachowuje historię wszystkich dodanych notatek. Notatki są widoczne dla wszystkich uprawnionych użytkowników, a możliwość ich edycji kontrolują uprawnienia systemowe. Gdy paleta trafia w inne miejsce niż podpowiedziane, notatka przy dokumencie wyjaśnia powód.

Opis funkcji znajdziesz w instrukcji: notatki do dokumentów przyjęcia.

Jak modyfikować dokumenty PZ?

Modyfikacja dokumentów przyjęcia zewnętrznego jest możliwa w określonych warunkach systemowych. Użytkownik może edytować dane przed ostatecznym zatwierdzeniem dokumentu. System rejestruje wszystkie wprowadzone zmiany w historii dokumentu. Modyfikacje są możliwe tylko dla dokumentów w odpowiednim statusie, a każda zmiana wymaga odpowiednich uprawnień użytkownika. Zmiana miejsca już przyjętej palety nie jest modyfikacją dokumentu przyjęcia, tylko osobnym dokumentem ZL.

Opis funkcji znajdziesz w instrukcji: modyfikacja dokumentu przyjęcia zewnętrznego.

Jak obsługiwać przyjęcie palet?

System umożliwia szczegółową rejestrację przyjmowanych palet w magazynie. Każda paleta może być oznaczona unikalnym identyfikatorem, a numer palety w pozycji dokumentu da się wygenerować automatycznie przyciskiem przy polu. Proces przyjęcia palet obejmuje kontrolę ilościową i jakościową. Program pozwala na śledzenie lokalizacji każdej palety w magazynie. Dokumentacja paletowa jest integralną częścią systemu magazynowego.

Spis palet opisuje strona o inwentaryzacji palet.

Jak przeglądać kartoteki według magazynów?

Kartoteki magazynowe można przeglądać według różnych kryteriów i lokalizacji. System umożliwia filtrowanie danych według konkretnych magazynów. Użytkownik ma dostęp do szczegółowych informacji o stanach magazynowych, a przeglądanie kartotek jest możliwe w czasie rzeczywistym. Raporty mogą być generowane dla wybranych okresów czasowych.

Szerszy opis kartotek zawiera strona o oprogramowaniu magazynowym.

Jakie technologie wspomagają efektywne rozmieszczenie towarów w magazynie?

Systemy WMS stanowią podstawowe narzędzie w zarządzaniu magazynem. Oprogramowanie zapisuje przepływ towarów, a z danych o ruchach da się ocenić rotację. Program wskazuje miejsca składowania według reguł z konfiguracji i pokazuje mapę wykorzystania przestrzeni magazynowej. Dzięki temu magazynierzy mogą szybko reagować na zmieniające się potrzeby. Funkcje pokazuje nasze oprogramowanie dla magazynów.

Technologia RFID identyfikuje towary wyposażone w znaczniki radiowe podczas przemieszczania, bez skanowania każdej etykiety osobno. Serwis nie opisuje obsługi RFID w Studio WMS.net, który opiera identyfikację na kodach kreskowych i skanie lokalizacji. Dlatego traktujemy RFID jako rozwiązanie uzupełniające, a nie część opisanego tu procesu odkładania.

Rozwiązania typu Pick-by-Vision wykorzystują okulary z rozszerzoną rzeczywistością, które pokazują magazynierowi lokalizację towaru i trasę kompletacji. Dotyczą więc głównie zbierania, a nie odkładania, i także nie należą do funkcji opisanych na tej stronie.

Autonomiczne wózki przewożą palety do wyznaczonych lokalizacji. Wymaga to dokładnego adresowania, bo wózek jedzie tam, gdzie wskazuje zapis. Automatyzację opisuje strona o automatyzacji magazynu.

Którą stronę o rozmieszczeniu towarów otworzyć dalej?

Rozmieszczenie towarów w magazynie to jeden z głównych elementów zarządzania magazynem. Prawidłowe rozmieszczenie produktów skraca czas kompletacji zamówień i pozwala lepiej wykorzystać przestrzeń. Serwis ma kilka stron o tym samym obszarze i każda zajmuje się innym wycinkiem. Ta strona opisuje decyzję przy odkładaniu jednej palety, a tabela pokazuje, do czego służą pozostałe.