Slotting w magazynie: jak dobrać miejsce indeksu do rotacji i wagi oraz jak sprawdzić układ miarami, takimi jak droga kompletacji i obłożenie lokalizacji.
Ten sam asortyment można ułożyć tak, że magazynier mija rzadko pobierany towar, by dojść do szybko rotującego, albo tak, że szybki towar czeka przy wydaniu. Różnicę robi miejsce przypisane każdemu indeksowi. Decyzja o takim przypisaniu, oparta na rotacji i wadze towaru, nazywa się slottingiem. Ogólne zasady rozmieszczenia zawiera strona o rozmieszczeniu towarów w magazynie, a ta strona opisuje kryteria slottingu oraz miary, po których widać, czy układ działa.
Czym jest slotting
Slotting odpowiada na pytanie, gdzie ma stać dany indeks na stałe. To inna decyzja niż odłożenie konkretnej dostawy. Przy przyjęciu wybiera się miejsce dla palety, która właśnie przyjechała, a slotting wyznacza miejsce docelowe dla całego indeksu, do którego wracają kolejne dostawy. Adresowanie lokalizacji, czyli numer regału i poziomu, opisuje strona o lokalizacji towaru.
Slotting wyznacza także, gdzie stoi pick face danego indeksu. Dopilnowanie, żeby ten pick face był pełny, należy do procesu opisanego na stronie o uzupełnianiu strefy kompletacji. Oba procesy działają razem: dobre miejsce nie pomoże, jeśli lokalizacja jest pusta, a pełna lokalizacja w złym miejscu wydłuża każde pobranie. Efekt dobrego slottingu widać w drodze kompletacji i w obłożeniu regałów.
Kryteria slottingu
Miejsce indeksu zależy od siedmiu cech, które zestawia tabela. Część z nich pochodzi z historii wydań, a część z kartoteki asortymentu, gdzie zapisano wymiary i masę opakowań.
| Kryterium | Co mierzymy | Gdzie ustawić towar | Skutek pominięcia |
|---|---|---|---|
| Rotacja | Liczba linii zamówień w okresie | Blisko strefy wydań i w pick face | Szybki towar stoi daleko, droga kompletacji rośnie |
| Klasa ABC i XYZ | Udział w obrocie i regularność popytu | Grupa AX najbliżej, grupa CZ najdalej | Ta sama uwaga dla pozycji ważnych i marginalnych |
| Ergonomia | Wysokość pobrania | Częste pobrania na poziomie rąk | Schylanie i sięganie wydłużają każde pobranie |
| Waga | Masa opakowania zbiorczego z kartoteki | Ciężkie opakowania na niskich poziomach | Ryzyko urazu i przeciążenie górnych poziomów |
| Wielkość | Wymiary opakowania | Duże gabaryty w miejscach paletowych, drobnica na półkach | Zmarnowane miejsce albo towar, który się nie mieści |
| Partia i termin | Numer partii i data ważności | Jedna partia na lokalizację, starsza bliżej pobrania | Pobranie partii o dłuższym terminie |
| Powiązania zamówień | Indeksy zamawiane razem | Sąsiednie lokalizacje | Dodatkowe przejścia między alejkami |
Klasy ABC i XYZ opisuje strona o analizie ABC oraz XYZ, razem z macierzą dziewięciu grup, więc nie powtarzamy ich tutaj. Na potrzeby slottingu wystarczy zapamiętać, że grupa AX trafia najbliżej strefy wydań, a grupa CZ najdalej i najwyżej.
Kryteria wchodzą ze sobą w konflikt. Ciężki towar klasy A chciałby stać nisko i blisko wydania, ale takich miejsc jest mało. Rozstrzyga kolejność ważności, którą dobrze zapisać jako regułę.
Waga rozstrzyga przed rotacją. Ciężkie opakowanie nie trafia na wysoki poziom, nawet gdy jego indeks rotuje najszybciej.
Mapa regału ze strefami rotacji
Widok z boku na jeden regał pokazuje, jak kryteria przekładają się na układ. Im bliżej strefy wydań, tym szybciej rotuje towar. Poziomy 2 i 3 tworzą poziom rąk, więc dostają indeksy pobierane najczęściej. Podłoga przypada ciężkim opakowaniom, a najwyższy poziom lekkim pozycjom o niskiej rotacji.
Mapa jest uproszczona: rzeczywisty magazyn ma wiele alejek, a odległość liczy się po trasie wózka, nie w linii prostej. Zasada pozostaje ta sama. Strefa A zajmuje najmniejszą część miejsc, ale obsługuje największy udział pobrań, dlatego błąd w jej obsadzeniu kosztuje najwięcej.
Ergonomia i waga towaru
Najwygodniejsza strefa pobrania leży między biodrem a barkiem. Towar pobierany na tej wysokości nie wymaga schylania ani sięgania w górę, więc każde pobranie trwa krócej i mniej obciąża magazyniera. Poszczególne poziomy regału pełnią wtedy różne role:
- Poziom rąk. Indeksy z grup A i X, pobierane najczęściej.
- Podłoga. Ciężkie i duże opakowania zbiorcze, zdejmowane wózkiem.
- Poziomy wysokie. Lekki towar o niskiej rotacji, odkładany rzadko.
- Miejsca paletowe. Towar pobierany całymi paletami, bez zbioru ręcznego.
Wielkość opakowania decyduje o rozmiarze lokalizacji. Zbyt duże miejsce marnuje powierzchnię regału, zbyt małe nie pomieści opakowania zbiorczego i towar zostaje w alejce. Wymiary i masa opakowań siedzą w kartotece magazynowej, więc system może porównać je z pojemnością lokalizacji przed odłożeniem towaru.
Zgodność partii i terminów ważności
Slotting nie kończy się na rotacji i rozmiarze. Towar z numerem partii i terminem przydatności wymaga układu, w którym zasada FEFO daje się wykonać bez szukania. Najprostsza reguła mówi: jedna partia na lokalizację kompletacyjną naraz, a starsza partia stoi bliżej miejsca pobrania. Magazynier nie musi wtedy sprawdzać dat na każdym opakowaniu.
Studio WMS.net pokazuje stany ogólnie albo szczegółowo, z numerem partii i terminem przydatności. Slotting ma sprawić, żeby partia wskazana przez system stała tam, gdzie magazynier ją zastanie. Zasady zapisu partii opisują partie produkcyjne i daty ważności. Wymagania temperaturowe i towary niebezpieczne ograniczają wybór strefy jeszcze przed rotacją, bo nie wolno ich przenieść tam, gdzie byłoby najwygodniej.
Zmiany rozmieszczenia w czasie
Rotacja towaru się zmienia. Sezon przesuwa jedne indeksy z klasy C do A, a wycofany asortyment zostawia puste lokalizacje w najlepszych strefach. Dlatego klasyfikację i układ przegląda się cyklicznie, a nie raz przy wdrożeniu. Przegląd kwartalny wystarcza w większości magazynów, przegląd przed sezonem w tych, które handlują towarem sezonowym.
Przestawienie ma koszt. Wózek jedzie z towarem, a indeks bywa niedostępny w starej lokalizacji, zanim pojawi się w nowej. Zmiany grupuje się więc od indeksów, które zyskają najwięcej, i wykonuje w oknach niskiej aktywności. Każde przemieszczenie rejestruje dokument przesunięcia z lokalizacją źródłową i docelową, więc historia układu zostaje w bazie.
Zmiana miejsca indeksu pociąga za sobą zmianę domyślnej lokacji w kartotece i progów uzupełniania. Jeśli ktoś o tym zapomni, system będzie uzupełniał starą lokalizację, a magazynier szukał towaru w nowej.
Miary slottingu: droga kompletacji i obłożenie lokalizacji
Skuteczność slottingu sprawdza się liczbami. Nie wszystkie da się policzyć wprost z danych magazynu, więc tabela podaje też status każdej miary: policzalna z danych, szacunek wymagający decyzji definicyjnej albo brak pomiaru.
| Miara | Jak liczyć | Status danych |
|---|---|---|
| Obłożenie lokalizacji | Lokalizacje zajęte do wszystkich, osobno dla każdej strefy | Policzalna z danych |
| Udział pobrań ze strefy A | Linie pobrane z lokalizacji klasy A do wszystkich linii | Policzalna z danych |
| Liczba przesunięć | Dokumenty przesunięć w tygodniu | Policzalna z danych |
| Droga kompletacji | Suma odległości między lokalizacjami na liście zbioru | Szacunek: wymaga decyzji, jak mierzyć odległość |
| Czas pobrania linii | Czas realizacji dokumentu dzielony przez liczbę linii | Szacunek z cyklu dokumentu |
| Chodzenie i schylanie | Pomiar ruchów magazyniera | Brak pomiaru bez dodatkowej rejestracji |
Nowa odsłona Studio WMS.net ma osiem modułów analitycznych. Dwa dotyczą slottingu: rotacja i wiekowanie zapasów z analizą ABC i XYZ oraz obłożenie lokalizacji. Żaden z nich nie został jeszcze uruchomiony na danych klienta, więc traktujemy je jako bazę wyjściową, a zakres wskaźników ustala analiza przedwdrożeniowa. Obecnie stan lokalizacji widać na interaktywnej mapie magazynu.
Mapa pokazuje, które lokalizacje są wolne, a które zajęte lub zablokowane, więc obłożenie strefy da się ocenić na pierwszy rzut oka. Pełny zestaw wskaźników magazynu, razem z definicjami i wzorami, zestawia strona o wskaźnikach KPI magazynu.
