EDI w magazynie: jakie komunikaty (ORDERS, DESADV, RECADV, INVOIC) i standardy obsługują dostawy i wysyłki oraz jak dane trafiają do programu magazynowego WMS.
Czym jest EDI i czym różni się od integracji z ERP?
Elektroniczna wymiana danych (EDI) to przesyłanie dokumentów handlowych między systemami dwóch firm w uzgodnionym, ustrukturyzowanym formacie, bez ręcznego przepisywania. Dla magazynu liczą się cztery dokumenty: zamówienie, zawiadomienie o wysyłce, potwierdzenie odbioru i faktura. Każdy ma w standardzie własny komunikat, więc program po drugiej stronie wie, w którym polu szukać numeru towaru i ilości.
Ta strona opisuje EDI od strony magazynu: jakie komunikaty wymieniają partnerzy, w jakich standardach, jakimi kanałami i jak dane trafiają do programu Studio WMS.net. To nie to samo co wymiana z własnym systemem ERP, którą opisuje strona o integracji programu magazynowego z ERP: ERP i WMS zwykle należą do jednej firmy i łączy je konektor, a w EDI po drugiej stronie stoi system innego przedsiębiorstwa i obowiązuje wspólnie uzgodniony format.
Przegląd wszystkich połączeń magazynu, od ERP po kurierów, daje strona o integracji systemów informatycznych, a wykaz stron o poszczególnych połączeniach hub Integracje. Samą zapowiedź dostawy, od zgłoszenia po dokument PZ, opisuje strona o awizacji dostaw, w której komunikat DESADV jest tylko jedną z dróg zgłoszenia. Tabela zbiera strony z tego obszaru i mówi, kiedy którą otworzyć.
Którą stronę o wymianie danych otworzyć dalej?
| Strona | Czym się zajmuje | Kiedy ją otworzyć |
|---|---|---|
| Integracja systemów informatycznych | Przegląd połączeń magazynu: ERP, sklep, kurierzy, TMS, produkcja i partnerzy EDI jako jeden z wierszy | Gdy chcesz zobaczyć wszystkie systemy wokół magazynu |
| Integracje programu magazynowego | Hub z wykazem stron o połączeniach z ERP, platformami sprzedaży i kurierami | Gdy szukasz strony o konkretnym systemie |
| Integracja z systemem ERP | Wymiana z ERP w trybach OnLine i OffLine na przykładzie SAP R3 | Gdy łączysz magazyn z własnym ERP, a nie z partnerem |
| Awizacja dostaw | Zapowiedź dostawy od zgłoszenia po dokument PZ, z DESADV jako jedną z dróg zgłoszenia | Gdy interesuje cię przebieg przyjęcia, a nie format komunikatu |
| System EDI | Krótkie wprowadzenie do EDI w magazynie i integracji z WMS i ERP | Gdy zaczynasz i potrzebujesz definicji |
| Komunikacja EDI | Ogólne omówienie komunikacji EDI, jej korzyści i zastosowania w logistyce | Gdy porównujesz EDI z wymianą papierową |
| Dokumenty EDI | Jak dokument papierowy staje się komunikatem w standardzie EDIFACT albo X12 | Gdy chcesz zobaczyć sam obieg dokumentu |
| Standardy EDI | Rola standardów w wymianie zamówień i faktur | Gdy wybierasz format razem z partnerem |
| Automatyczne generowanie dokumentów | Samoczynne tworzenie dokumentów w WMS i ERP | Gdy szukasz tego, co dzieje się po przyjęciu komunikatu |
| Etykiety logistyczne GS1 | Etykieta SSCC na palecie, którą odbiorca porównuje z komunikatem DESADV | Gdy przygotowujesz paletę do wysyłki do sieci |
| Kartoteki kontrahentów | Karta kontrahenta z numerem GLN potrzebnym do integracji EDI | Gdy zakładasz partnera w programie |
Co daje wymiana dokumentów bez przepisywania?
Wymiana elektroniczna usuwa z obiegu ręczne wprowadzanie informacji. Systemy firm przekazują sobie zamówienia i potwierdzenia dostaw w ustandaryzowanym formacie, więc pracownicy nie przepisują danych z dokumentów papierowych do programu. Czas, który szedł na przepisywanie, wraca do pracy przy towarze.
Bezpośrednia wymiana między aplikacjami zmniejsza liczbę pomyłek, bo największym źródłem błędów jest przepisywanie numerów towarów i ilości z papieru. Dane są od razu dostępne w systemie, więc kierownik widzi aktualny stan zamówień i szybciej podejmuje decyzje. Skali oszczędności nie da się podać ogólnie, bo zależy od liczby dokumentów i od tego, ile z nich dziś przychodzi na papierze.
Obieg elektroniczny likwiduje też koszty druku i archiwizacji papierowych formularzy oraz ich wysyłki pocztą lub kurierem. Skraca czas realizacji zamówień, bo komunikat nie czeka na przepisanie. Jakie dokumenty krążą w magazynie, opisuje strona o dokumentacji magazynowej.
Jak EDI łączy się z systemami magazynu?
Program magazynowy rzadko rozmawia z partnerem bezpośrednio. Komunikat EDI trafia najpierw do systemu, który przyjmuje zamówienia i zakupy, zwykle do ERP, a stamtąd zlecenie dociera do magazynu. Program wymienia dane także ze sklepami internetowymi i aplikacjami zarządzania placem manewrowym, ale to osobne połączenia, a nie EDI. Pracownicy magazynu dowiadują się o nadchodzących dostawach i mogą zaplanować przyjęcie towaru.
Opcje wymiany danych w programie magazynowym klasy WMS obejmują pliki CSV, web service, FTP, szynę danych i interfejs WWW. Pozwalają importować i eksportować kartoteki towarowe oraz dyspozycje. Eksport do pliku to najprostszy sposób wymiany z partnerem, który nie ma operatora EDI: jedna strona zapisuje plik w uzgodnionym układzie, a druga go wczytuje. Układ, czyli kolejność pól i separator, spisuje się w specyfikacji uzgodnionej z partnerem.
W logistyce EDI porządkuje wymianę informacji o dostawach. Dostawcy i odbiorcy przekazują sobie awiza wysyłki, więc odbiorca porównuje to, co przyjechało, z tym, co zapowiedziano, a status przesyłki jest znany na każdym etapie. To ułatwia zarządzanie łańcuchem dostaw i koordynację działań partnerów.
Jakie komunikaty EDI wymienia magazyn?
W wymianie z dostawcami i odbiorcami powtarzają się cztery komunikaty: ORDERS, DESADV, RECADV i INVOIC. Ich nazwy pochodzą z UN/EDIFACT, a GS1 EANCOM używa ich w uproszczonej wersji. Schemat pokazuje kolejność komunikatów w jednej dostawie, a pod każdym stoi dokument magazynowy ze Studio WMS.net, który mu zwykle odpowiada.
Tabela opisuje te same komunikaty słowami. Zawartość pól pochodzi z dokumentacji EANCOM, którą publikuje GS1 Germany, a w innych standardach układ bywa inny.
| Komunikat | Kto do kogo | Co zawiera | Odpowiednik w magazynie |
|---|---|---|---|
| ORDERS - zamówienie | Nabywca do dostawcy | Pozycje zamówienia z towarem i ilością; na końcu sumy | U dostawcy zlecenie wydania ZWZ, zwykle założone przez ERP |
| DESADV - zawiadomienie o wysyłce | Dostawca do nabywcy | Zawartość przesyłki z ilościami; w standardzie GS1 także numery SSCC jednostek logistycznych | U nabywcy ZPZ z numerem awizo, a u dostawcy zapis po wydaniu WZ |
| RECADV - potwierdzenie odbioru | Nabywca do dostawcy | Data odbioru i różnice między ilością zapowiedzianą a przyjętą | Wynik zatwierdzonego dokumentu PZ |
| INVOIC - faktura | Dostawca do nabywcy | Pozycje z ceną i wartością; na końcu sumy z podatkiem | ERP, bo fakturę wystawia ERP, a magazyn dostarcza ilości z zatwierdzonego WZ |
Kolejność z rysunku jest typowa, ale zakres uzgadnia się z partnerem i nie każdy używa wszystkich czterech komunikatów. Faktura należy do ERP: magazyn dostarcza do niej ilości rzeczywiste, a podział ról opisuje strona o KSeF a dokumenty magazynowe.
Komunikat DESADV ma w standardzie GS1 szczególną rolę. Dokumentacja EANCOM pozwala przekazać w nim numer SSCC przesyłki albo jej pozycji, więc odbiorca porównuje paletę na rampie z komunikatem, zamiast liczyć zawartość. Etykietę opisuje strona o etykietach logistycznych w standardzie GS1, a zapowiedź dostawy w programie strona o awizacji dostaw. Opis komunikatów: dokumentacja EANCOM GS1 Germany.
Jakie standardy EDI stosuje się w Europie i w handlu?
Standard określa, jak wygląda komunikat: jakie ma pola i w jakiej kolejności je zapisano. Najpopularniejsze formaty to UN/EDIFACT stosowany głównie w Europie oraz ANSI X12 używany w Ameryce Północnej. Technologia XML zyskuje na znaczeniu dzięki elastyczności i łatwej integracji z aplikacjami internetowymi. Standardy te definiują jednolity sposób formatowania dokumentów, co umożliwia komunikację między systemami różnych producentów.
GS1 prowadzi trzy zestawy standardów EDI. EANCOM jest podzbiorem UN/EDIFACT: zawiera tylko elementy potrzebne aplikacjom biznesowym i wprowadza do komunikatów identyfikatory GS1, na przykład numery GTIN i SSCC. GS1 XML wykorzystuje XML do przesyłania informacji przez Internet, a GS1 UN/CEFACT XML jest profilem GS1 standardu XML ONZ, przeznaczonym głównie do wymiany z urzędami. GS1 deklaruje, że nowe komunikaty dla nowych sektorów powstają domyślnie w GS1 XML, a EANCOM pozostaje wyborem tam, gdzie jest już ugruntowany. Opis zestawów: GS1 o EANCOM.
| Standard | Czym jest | Gdzie się go spotyka | Uwaga |
|---|---|---|---|
| UN/EDIFACT | Międzynarodowy zestaw standardów, katalogów i wytycznych wymiany danych | Handel i logistyka w Europie | Źródło nazw ORDERS, DESADV, RECADV i INVOIC |
| ANSI X12 | Amerykański standard EDI | Ameryka Północna | Potrzebny przy partnerach z USA i Kanady |
| GS1 EANCOM | Podzbiór UN/EDIFACT z identyfikatorami GS1 | Handel detaliczny i towary szybko zbywalne | EANCOM 2002 opiera się na katalogu UN/EDIFACT D.01B |
| GS1 XML | Komunikaty w XML z identyfikatorami GS1 | Tam, gdzie partner pracuje w XML | W nim GS1 buduje domyślnie nowe komunikaty |
| Plik płaski lub XML uzgodniony z partnerem | Układ pól ustalony dwustronnie, bez wspólnego standardu | Mniejsi partnerzy i wymiana bez operatora EDI | Specyfikację pisze się osobno dla każdego partnera |
Firmy wybierają standard w zależności od wymagań branży i preferencji głównych partnerów handlowych. W praktyce często decyduje odbiorca: dostawca sieci handlowej pracuje w formacie, który sieć opisała w swojej specyfikacji. Przedsiębiorstwo powinno więc sprawdzić, jakie formaty obsługują jego kontrahenci, zanim kupi oprogramowanie. Szerzej o formatach pisze strona Standardy EDI.
Jakimi kanałami przechodzą komunikaty EDI?
Standard opisuje komunikat, a kanał to droga, którą ten komunikat przechodzi między firmami. Wybiera się go osobno: ten sam plik EDIFACT może pójść przez VAN, przez AS2 albo zostać odłożony na serwerze SFTP. Kanał decyduje o tym, kto potwierdza dostarczenie i jak chroni się dane w drodze.
| Kanał | Jak działa | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| VAN | Operator sieci z wartością dodaną prowadzi skrzynkę każdego partnera, przyjmuje komunikaty i dostarcza je do skrzynki odbiorcy | Partner łączy się z jednym operatorem, a nie z każdym kontrahentem; zakres usług, także tłumaczenie formatów, wynika z umowy |
| AS2 | Protokół z RFC 4130: dokument idzie przez HTTP, podpisany i szyfrowany w S/MIME, a odbiorca odsyła podpisane potwierdzenie | GS1 wskazuje EDIINT/AS2 jako zalecany protokół dla swoich standardów EDI; potrzebuje certyfikatów po obu stronach |
| SFTP | Jedna strona odkłada plik na serwerze, a druga pobiera go w uzgodnionym oknie; połączenie jest szyfrowane w SSH | Prosty w uruchomieniu; potwierdzenie przyjęcia pliku trzeba uzgodnić osobno |
| API | System wysyła komunikat XML albo JSON do usługi sieciowej partnera w chwili zdarzenia | Odpowiedź przychodzi od razu; partner musi udostępnić interfejs |
Strony produktu opisują drogi wymiany, które program obsługuje po swojej stronie: pliki Excel, WebService, komunikaty API w XML i JSON oraz import plików z serwera FTPS. Wymieniają je strona o integracji systemów informatycznych i strona Komunikacja z systemami zewnętrznymi. FTPS to nie to samo co SFTP: pierwszy dodaje szyfrowanie TLS do FTP, a drugi działa w SSH. AS2 i VAN nie występują w opisach produktu, a SFTP to inny kanał niż opisany FTPS, więc nie przypisujemy ich programowi.
Kto zapewnia kanał i tłumaczenie komunikatów, ERP klienta czy operator EDI, ustala analiza przedwdrożeniowa. Tak opisuje to też strona WMS dla branży FMCG przy komunikacie DESADV dla sieci handlowych.
Jak dane EDI trafiają do WMS i wracają do partnera?
Komunikat nie wchodzi do magazynu w postaci, w jakiej przyszedł. Najpierw przechodzi kanałem i tłumaczy się go na pola dokumentu. Dopiero wtedy powstaje w systemie zlecenie. W drugą stronę działa to tak samo: potwierdzenia przyjęcia i wydania zamieniają się na komunikaty i wychodzą do partnera.
Awizo dostawy: DESADV od dostawcy
Komunikat DESADV od dostawcy ma w magazynie dać to samo co awizo wpisane ręcznie: zlecenie przyjęcia ZPZ z numerem awizo i pozycjami. Formularz ZPZ ma pole Nr awizo, więc numer z komunikatu da się powiązać z dokumentem, a po rozładunku przyjęcie PZ pokazuje różnicę wobec zlecenia. Strona o awizacji opisuje, że zlecenia mogą wpływać do programu masowo, przez import z systemów zewnętrznych, więc ręczne założenie każdego ZPZ nie jest konieczne. Czy w konkretnym wdrożeniu ZPZ powstaje z komunikatu automatycznie, ustala analiza przedwdrożeniowa.
Zapowiedzi dostaw układają się w kalendarzu awizacji, który pokazuje przyjęcia i wydania w widoku tygodniowym. Samą zapowiedź, od zgłoszenia po dokument PZ, opisuje strona o awizacji dostaw, a przyjęcie po rozładunku strona o przyjęciu do magazynu.
Elektroniczna wymiana danych w programie magazynowym WMS.net
Zamówienie klienta: ORDERS i zlecenie wydania
Zamówienie klienta przychodzi jako ORDERS najpierw do ERP, a do magazynu trafia jako zlecenie wydania ZWZ. Formularz ZWZ ma pola Kontrahent, Odbiorca i Przewoźnik oraz Termin realizacji, więc zapisuje się w nim, komu i przez kogo towar ma pojechać oraz na kiedy. Dalej zlecenie przechodzi zwykłą drogę: magazynier zbiera towar według lokalizacji, co opisuje strona o kompletacji zamówień, a zatwierdzony dokument WZ zmniejsza stan.
Potwierdzenia po wydaniu i po przyjęciu towaru
Po zatwierdzeniu WZ magazyn ma ilości rzeczywiste, a nie zamówione. To z nich ERP buduje zawiadomienie o wysyłce, które odbiorca dostaje przed dostawą, oraz fakturę wystawianą po wydaniu. Po stronie odbiorcy zatwierdzone PZ jest podstawą potwierdzenia odbioru: przyjęcie częściowe albo z nadwyżką wraca do dostawcy w takiej postaci, w jakiej zaszło. Dokumenty opisują strony o dokumentach WZ i wydaniu z magazynu.
Numer GLN w karcie kontrahenta
Partnera EDI identyfikuje w komunikacie numer GLN, czyli Global Location Number. Karta kontrahenta w Studio WMS.net ma w zakładce Dane uzupełniające pole Numer GLN (EDI), a strony produktu zaznaczają, że bez poprawnego numeru integracja EDI z kontrahentem nie jest możliwa. Szczegóły karty opisuje strona o kartotekach kontrahentów, a identyfikatory GS1 strona Certyfikat GS1 dla SoftwareStudio.
Kto wykonuje wymianę po stronie serwera
Wymianę z ERP wykonuje na serwerze usługa Windows SSService.exe, która dobiera konektor do wersji ERP; opisuje to strona o integracji systemów informatycznych. Strony produktu nie mówią, czy komunikaty EDI przechodzą tą samą usługą, i nie opisują gotowego komunikatu DESADV. Zakres dla wersji ERP i dla partnera potwierdza analiza przedwdrożeniowa.
Gdy dane trafią do programu, magazynier realizuje je na urządzeniu z Androidem. Dwa dokumenty dotyczą wymiany z partnerem, czyli PZ i WZ, a dwa ruchów wewnętrznych, czyli RW i PW; ilości z tych dokumentów trafiają do komunikatów wychodzących. Opisy w aplikacji Android:
- WMS Android: RW Rozchód Wewnętrzny (RW) z Magazynu - Rejestracja Zużycia lub Przekazania - rozchód towarów na wewnętrzne potrzeby firmy, na przykład zużycie materiałów na produkcję albo przekazanie na inne działy. Użytkownik skanuje towar na urządzeniu z Androidem i potwierdza wydanie, co od razu aktualizuje stany.
- WMS Android: Przyjęcie Zewnętrzne (PZ) do Magazynu - Mobilna Obsługa Dostaw - mobilne przetwarzanie dostaw zewnętrznych. Operator skanuje towar i porównuje go ze Zleceniem Przyjęcia (ZPZ), a miejsce składowania zapisuje przy przyjęciu.
- WMS Android: Przyjęcie Wewnętrzne (PW) do Magazynu - Rejestracja Wpływu Wewnętrznego - przyjęcie na stan towarów z wewnętrznych źródeł firmy, takich jak zwroty z produkcji i naprawione części. Skanowanie dokumentuje każdą taką zmianę stanu.
- WMS Android: Wydanie Zewnętrzne (WZ) z Magazynu - Mobilna Realizacja Wysyłek - mobilne zarządzanie kompletacją i wydaniem towarów na podstawie zamówień klienta. Pracownicy skanują towary i palety oraz potwierdzają załadunek na środek transportu.
Co EDI zmienia w pracy magazynu?
Status zamówienia i dostawy w systemie
Klient końcowy oczekuje informacji o statusie zamówienia od złożenia do dostarczenia. Komunikaty EDI zostawiają ślad po obu stronach wymiany, więc etap dostawy da się sprawdzić w systemach partnerów bez telefonu. Powiadomienia dla kupującego w sklepie wysyła jednak platforma sprzedaży, a nie sam EDI; opisuje je strona o integracji WMS z platformami e-commerce.
Elektroniczna wymiana skraca obieg zamówień, bo komunikat nie czeka na ręczne przetworzenie. System może przyjmować zamówienia przez całą dobę bez udziału pracowników w nocy, więc rano na magazyn czekają gotowe zlecenia. Informację o dostępności towaru daje stan magazynowy programu, a nie sam komunikat.
Zapasy i uzupełnianie od dostawców
Zarządzanie zapasami korzysta z komunikatów o dostawach, bo pokazują, kiedy towar wejdzie na stan. Kierownik magazynu planuje uzupełnienia według terminów zapowiedzianych w awizach, a nie według domysłów. Precyzyjne planowanie zapobiega zarówno brakom towaru, jak i nadwyżkom, które wiążą kapitał.
EDI usprawnia relacje z dostawcami przez lepszą koordynację dostaw. Producenci i dystrybutorzy mogą wymieniać prognozy sprzedaży, jeśli uzgodnią taki komunikat, co pozwala dostawcy przygotować odpowiednie ilości towaru. W wielu firmach zamówienie uzupełniające powstaje w ERP po spadku stanu poniżej ustalonego poziomu i wychodzi do dostawcy jako ORDERS. Skrócone czasy realizacji zmniejszają ryzyko przestojów produkcji z powodu braku surowców.
Koszty obsługi dokumentów
Ręczne wprowadzanie danych z faktur i listów przewozowych zajmuje dział administracyjny wiele godzin. Przy EDI ta praca przesuwa się z przepisywania na wyjaśnianie wyjątków, czyli niezgodności ilości i brakujących numerów. Pracownik zajmuje się tylko tym, czego system nie potrafi dopasować.
Wymiana elektroniczna eliminuje wydatki na druk i wysyłkę dokumentów do partnerów. Historia dokumentów leży w systemie, więc nie trzeba utrzymywać dużych powierzchni na archiwum papierowe, a wyszukanie konkretnej transakcji trwa krócej niż przeglądanie teczek. Efekt jest widoczny najbardziej w firmach, które przetwarzają duże wolumeny dokumentów.
Bezpieczeństwo danych w wymianie
Szyfrowanie chroni wrażliwe informacje handlowe przed odczytem przez osoby nieuprawnione, ale działa na dwóch poziomach. Bazę i pliki na serwerze magazynu opisuje strona o szyfrowaniu danych. Komunikat w drodze chroni kanał: AS2 podpisuje i szyfruje dokument, a SFTP szyfruje całe połączenie.
Jak wdrożyć EDI z partnerem handlowym?
Wdrożenie EDI to nie tylko technologia, ale zmiana sposobu komunikacji między przedsiębiorstwami, dlatego etapy trzeba zaplanować razem z partnerem. Wymiana wykracza poza wewnętrzne procesy firmy i obejmuje ustalenie zasad współpracy z kontrahentem. Wdrożenie przebiega w czterech etapach:
- Analiza procesów - które dokumenty dziś przychodzą na papierze lub e-mailem i gdzie przepisywanie kosztuje najwięcej.
- Wybór standardu i oprogramowania - zgodne z wymaganiami partnera i z systemami, które firma już używa.
- Uzgodnienie danych i testy - wspólne mapowanie pól, dopasowanie kodów towarów i jednostek miary oraz próbne komunikaty.
- Uruchomienie i nadzór - start produkcyjny po poprawieniu błędów z testów, a potem stałe monitorowanie wymiany.
Analiza zaczyna się od obecnych procedur. Kierownicy wskazują obszary, w których automatyzacja przyniesie największe korzyści, a potem firma wybiera oprogramowanie zgodne z już używanymi systemami. Przygotowanie danych jest osobnym etapem: informacje muszą być dokładne i zgodne ze standardem formatowania. Partner zwykle przekazuje specyfikację komunikatu, czyli opis wymaganych pól i kodów, a kodów zastrzeżonych w standardzie nie zmienia się bez uzgodnienia z partnerem.
Firmy uzgadniają wspólny standard i harmonogram testów. Dostosowanie danych podstawowych, takich jak kody towarów i numery GLN kontrahentów, zapewnia spójność informacji w łańcuchu dostaw. Partnerzy analizują razem rozbieżności między wymienianymi danymi a treścią standardowych komunikatów. Otwarty standard ułatwia nawiązywanie współpracy z nowymi dostawcami i odbiorcami.
Wdrożenie wymaga zaangażowania pracowników. Szkolenia pozwalają zrozumieć nowe narzędzia i procedury, a zespół powinien wiedzieć, jak korzystać z systemu i rozwiązywać problemy techniczne. Testy obejmują zwykły przebieg oraz przypadki brzegowe: dostawę częściową i dostawę bez awizo. Wykryte błędy poprawia się przed uruchomieniem produkcyjnym. Przebieg całego wdrożenia programu opisuje strona o etapach wdrożenia WMS.
Platforma EDI może obsługiwać wielu partnerów jednocześnie, a nadzór nad przepływem danych pozwala szybko reagować na zmiany w relacjach handlowych. Dostawcy rozwiązań EDI oferują różne opcje dostosowane do branży i wielkości przedsiębiorstwa, więc wybór dostawcy wpływa na późniejsze koszty utrzymania. Ten wybór warto skonfrontować z tym, co ustali analiza przedwdrożeniowa.
Co dzieje się po uruchomieniu
Wdrożenie EDI to proces ciągły. Nawet po zakończeniu głównych prac trzeba regularnie monitorować działanie systemu i wprowadzać poprawki. Środowisko biznesowe się zmienia, na przykład partner zmienia wersję komunikatu, dlatego system EDI musi dać się łatwo dostosować do nowych wymagań.